Ազերի «Բանակը Տանուլ Կտա Պատերազմը»


«Երրորդ ՈՒժ», Երևան, Հուլիս 2011
Հատուկ ուղարկված «Գեղարդ»ին

Վերջերս շատ է խոսվում Արցախում պատերազմի վերսկսման հավանականության մասին: Որքանո՞վ է իրական այդ վտանգը: Հայաստանում լույս տեսնող «Երրորդ ՈՒժ» թերթին այս առնչությամբ պարզաբանումներ է տվել ՀՀ նախագահի խորհրդական, ՀՀ նախագահի գլխավոր ռազմական տեսուչ գեներալ-գնդապետ ՄԻՔԱՅԵԼ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԸ:
 


«Երրորդ ՈՒժ», Երևան, Հուլիս 2011
Հատուկ ուղարկված «Գեղարդ»ին

Վերջերս շատ է խոսվում Արցախում պատերազմի վերսկսման հավանականության մասին: Որքանո՞վ է իրական այդ վտանգը: Հայաստանում լույս տեսնող «Երրորդ ՈՒժ» թերթին այս առնչությամբ պարզաբանումներ է տվել ՀՀ նախագահի խորհրդական, ՀՀ նախագահի գլխավոր ռազմական տեսուչ գեներալ-գնդապետ ՄԻՔԱՅԵԼ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԸ:
 

Պարոն գեներալ, Ադրբեջանն այս տարի կրկին ավելացրել է ռազմական ծախսերը եւ բացահայտ սպառնում է պատերազմով:  Որքանո՞վ է հավանական մարտական գործողութունների վերսկսումը: 

– Ես չեմ բացառում պատերազմը:  Հայ-ադրբեջանական ընդհարումը կարող է սկսվել ե՛ւ վերեւից իջեցվաց քաղաքական որոշման, ե՛ւ փոքրիկ, տեղային բախման շղթայական ռեակցիայի արդյունքում:  Սակայն կան լուրջ հիմքեր ենթադրելու, որ մոտ ապագայում պատերազմ չի սկսվի:  Ադրբեջանական բանակը տանուլ կտա այդ պատերազմը, եւ ադրբեջանցիները լավ գիտեն դա: 

Նրանք տարեցտարի ավելացնում են ռազմական բյուջեն, նրանց սպաները կրթվում են ԱՄՆ-ի, Թուրքիայի ռազմական ակադեմիաներում:  Ադրբեջանի ռեսուրսները՝ ե՛ւ մարդկային, ե՛ւ նյութական, ավելի մեծ են, քան մերը, բայց արի ու տես, Ադրբեջանի բանակը չի հզորանում:  Ի՞նչն է պատճառը:
 
– Խորհրդային բանակը Հայրենական պատերազմից տասնամյակներ անց վայելում էր հաղթանակի փառքն ու ոգին, նույնիսկ հիմա մեր բանակը Հայրենական պատերազմի հաղթանակի ժառանգորդն է՝ ի դեմս մեր հայրերի, պապերի հերոսության ու սխրանքների:  Այսինքն՝ ե՛ւ հաղթողի հոգեբանությունը, ե՛ւ պարտվածի ախտանիշը շատ կենսունակ են:  Եթե դու ինքդ պարտվել ես, զրկվում ես զինվորիդ «պիտի հաղթես» ասելու բարոյական իրավունքից:  Եթե դու պարտվել ես, փախել ես մարտադաշտից, հերոսության, ինքնազոհության կոչերդ լսողների հոգում արմատ չեն գցում, ծիլ չեն տալիս: 

Մի օրինակ բերեմ. Ադրբեջանի պաշտպանության նախարար Սաֆար Աբիեւը պատերազմի ժամանակ իր զորքով բախվել է մեր պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանի ղեկավարած զորքին:  Աբիեւի զորքը ջախջախվել, Աբիեւը փախել է Սեյրան Օհանյանի առաջ:  Հնարավոր պատերազմի ժամանակ Սեյրան Օհանյանի բանակը պիտի կրկին հանդիպի Աբիեւի բանակին:  Սա արդեն կես հաղթանակ է մեզ համար:  Մեր ազգային հերոսները  պատերազմում հաղթած հերոսներ են, որոնց թափած արյունը իմաստավորված է:  Ադրբեջանի ազգային հերոսները տանուլ տված պատերազմի հերոսներ են:  Տանուլ տված պատերազմի հերոս կլինի՞:  Այդ երկիրն այսօր հերոսներ չունի: 

Բարոյահոգեբանական մթնոլորտը Ադրբեջանի բանակում անմխիթար է, սպանությունների քանակով մի քանի անգամ գերազանցում են մեզ:  Ադրբեջանի բանակում իշխում է «մահակի կարգապահությունը»:  21-րդ դարում մահակով կարգ ու կանոն չես հաստատի:  Այսինքն՝ ռազմական բյուջեն ամենազոր չէ, խնդիրներ կան, որոնք գումարով չեն լուծվում: 

Մենք ուժեղ ամրաշինարարական կառույցներ ենք ստեղծել առաջնագծում:  Այդ պատնեշը հաղթահարելու համար Ադրբեջանը այնպիսի մեծ կորուստներ կ՝ունենա, որ ուժերի  հարաբերակցությամբ էապես կզիջի մեզ:  Իսկ մեր դիրքային առավելությո՞ւնը. սա նույնպես Ադրբեջանը հաշվի է առնում: 

Մի խոսքով, Ադրբեջանը զինվում է ու սպասում այն պահին, երբ ինքը մեզնից առավելություն կ՝ունենա:  Պատերազմի ճանապարհը փակելու միակ ձեւը ադրբեջանցիներից ուժեղ լինելն է:  Այնուամենայնիվ, մինչ օրս Ադրբեջանն իր ռազմական բյուջեով ու արտերկրում կրթված սպաներով չի փորձել հետ բերել կորցրածը:  Մեր ժողովուրդն ու բանակը Ադրբեջանին ոչ մի հնարավորություն չեն տա, վստահ եղեք:  Նրա քաջությունը հոխորտանքից այն կողմ չի անցնի: 

Պարոն Հարությունյան, երբ սկսվեց Արցախյան պատերազմը, Դուք ապրում էիք Մոսկվայում, դասավանդում էիք գլխավոր շտաբի ակադեմիայում:  Թողեցիք ամեն ինչ՝ հարմարավետ բնակարան, բարձր աշխատավարձ, հեղինակություն եւ վերադարձաք հայրենիք: 

-1992 թվականին խորհրդային բանակում մոտ 5 հազար հայ սպա ու գեներալ էր ծառայում, ովքեր եկան հայրենիք, հերոսություն չարեցին, իրենց պարտքը կատարեցին, ովքեր չեկան, ուրացան երկրին եւ ժողովրդին:  Գուցե սուբյեկտիվ է, բայց սա ի՛մ գնահատականն է:  1991¬ին Մոսկվայում հանդիպեցի Վազգեն Սարգսյանին:  Նա ասաց, որ բանակաշինությանն ու պատերազմին օգնելու համար մասնագետ զինվորականներ են պետք:  Երկմտանք չկար, որոշումն ընդունվեց միանգամից, որովհետեւ կշեռքի նժարին ինչ էլ դնեիր, մյուս նժարն իջնելու էր. այնտեղ վտանգված հայրենիքն էր:  Իսկ դուք ասում եք՝ աշխատանք, բարեկեցություն, հեղինակություն: 

Երբեմն ասում են՝մեր բանակի ծնունդը նման է հրաշքի, առասպելի:  Այսպես են ասում նրանք, ովքեր փոքր-ինչ հեռվից են նայել այդ ամենին, իսկ բանակաշինության ակունքներում կանգնած մարդկանց համար այն տաժանակիր, քրտնաջան աշխատանքի, անքուն գիշերների, բազում զոհողությունների արդյունք է:

1 comment
  1. Չհասկցայ

    Այս կարեւոր լուրը ես չհասկցայ, «Ադրբեջանական բանակը տանուլ կտա» ի՞նչ ըսել է. «տանուլ» հայերէ՞ն է թէ ռուսերէն: Բայց, հայերէն չի հնչեր.

    Ամէնայնդէպս մեր բանակին կը վստահինք:

    ————————————————————-
    Սիրելի Պրն. Տէտէեան,

    «Տանուլ տալ» արտայայտութիւնը հայերէն է եւ լայնօրէն կը գործածուի Հայաստանի արեւելահայ լեզուին մէջ: Կը նշանակէ կորսնցնել ընդհարումի մը ժամանակ, այն տարբերութեամբ որ կը շեշտաւորէ պարտութեան ահաւորութիւնը կամ ամբողջական ըլլալը:

    «Գեղարդ»

Comments are closed.

You May Also Like
Read More

Ալ Կը Բաւէ՛

Նոր Զարթօնք, Թուրքիա, 23 Ապրիլ 2016 Երկու հարիւրէն աւելի հայ մտաւորականներ, ձերբակալուելով իրենց տուներէն, բռնի գաղթի ենթարկուելուն, եւ…
Read More