«Առասպել Եւ Իրականութիւն»

Քանդակագործ Ռաֆֆի Թոքաթլեանի Փառաւոր Ցուցահանդէսը
Մոսկուայի «Պելաեւօ» Պետական Ցուցասրահին Մէջ

Համօ Մոսկոֆեան, Մոսկուա,  21 Հոկտեմբեր 2013

“Հայկական” Մոսկուայի արուեստի եւ գեղարուեստի ընտրանին՝ գլխաւորութեամբ Ռուսիոյ Նկարիչներու Միութեան փոխ-նախագահ Դաւիթ Ռու-Պապայեանի, «Պելաեւօ» պետական ցուցասրահի տնօրէնուհի Մարինա Պուշուեւայի եւ արտասահմանի հարցերով տնօրէն Թոմաս Յարութիւնեանի, հաւաքուած էին 2013 թուականի Հոկտեմբեր 16-ի երեկոյեան՝ բացումը կատարելու աննախընթաց իրադարձութեան մը։ Առաջին անգամն ըլլալով լիբանանահայ տաղանդաշատ քանդակագործ, Ռաֆֆի Թոքաթլեանի ստեղծագործութիւնները կը ցուցադրուէին Ռուսիոյ մայրաքաղաքին մէջ, որ իր մշակութային, արուեստի ու գեղարուեստի նուաճումներով՝ կը համարուի քաղաքակրթութեան փայլուն ոստաններէն մէկը:

Քանդակագործ Ռաֆֆի Թոքաթլեանի Փառաւոր Ցուցահանդէսը
Մոսկուայի «Պելաեւօ» Պետական Ցուցասրահին Մէջ

Համօ Մոսկոֆեան, Մոսկուա,  21 Հոկտեմբեր 2013

“Հայկական” Մոսկուայի արուեստի եւ գեղարուեստի ընտրանին՝ գլխաւորութեամբ Ռուսիոյ Նկարիչներու Միութեան փոխ-նախագահ Դաւիթ Ռու-Պապայեանի, «Պելաեւօ» պետական ցուցասրահի տնօրէնուհի Մարինա Պուշուեւայի եւ արտասահմանի հարցերով տնօրէն Թոմաս Յարութիւնեանի, հաւաքուած էին 2013 թուականի Հոկտեմբեր 16-ի երեկոյեան՝ բացումը կատարելու աննախընթաց իրադարձութեան մը։ Առաջին անգամն ըլլալով լիբանանահայ տաղանդաշատ քանդակագործ, Ռաֆֆի Թոքաթլեանի ստեղծագործութիւնները կը ցուցադրուէին Ռուսիոյ մայրաքաղաքին մէջ, որ իր մշակութային, արուեստի ու գեղարուեստի նուաճումներով՝ կը համարուի քաղաքակրթութեան փայլուն ոստաններէն մէկը:

Իրենց հիացմունքն ու բարձր գնահատանքը Ռաֆֆի Թոքաթլեանի գերիրապաշտ եւ “աւանկարտիստ” քանդակներուն հանդէպ յայտնեցին՝ Ռուսիոյ մօտ ՀՀ դեսպանի խորհրդականո՝ վաստակաշատ դիւանագիտուհի Մարիա Պապայեան, որ կը ներկայացնէր դեսպան Օլեկ  Եսայեանը։ Նոյնպիսի գնահատականներով արտայայտուեցաւ Իրանի Իսլամական Հանրապետութեան մշակոյթի կցորդ՝ Հիւսէյն Թապաթապային։ Իսկ հռչակաւոր գերիրապաշտ գեղանկարիչ՝ Դաւիթ Ռու-Պապայեան, լիբանանահայ քանդակագործին “հանդիսաւոր” կերպով ընդունեց Ռուսիոյ արուեստի ընտրանիին շարքերը…։ Ռաֆֆի Թոքաթլեան հրաւէրներ ստացաւ մասնակցելու գեղարուեստի շարք մը խմբային թէ անհատական ցուցահանդէսներու նաեւ Պելառուսիոյ, Ուքրանիոյ եւ Հայաստանի կողմէ։

Քիչ ետք ռուսական թէ հայկական զանգուածային լրատուութեան միջոցներու ներկայացուցիչներ փութացին հարցազրոյցներ կազմակերպելու Ռաֆֆի Թոքաթլեանի հետ:

Ձախէն աջ՝ Դ. Ռու-Պապայեան, Ռ. Թոքաթլեան, Թ. Յարութիւնեան
Մ. Պապայեան և Հ. Մոսկոֆեան

Ողջոյնի ջերմ խօսքերով հանդէս եկան «Պելաեւօ» պետական ցուցասրահի տնօրէնուհի Մարինա Պուշուեւա, տնօրէն-արուեստաբան Թոմաս Յարութիւնեան, Ռուսիոյ մօտ ՀՀ դեսպանի խորհրդական՝ վաստակաշատ դիւանագէտ Մարիա Պապայեան, Ռուսիոյ Նկարիչներու Միութեան փոխ-նախագահ Դաւիթ Ռու-Պապայեան, ազատ խօսքով՝ Ռուսաստանի Հայերի Միութեան ներկայացուցիչներ։

Իր հիանալի կատարողութեամբ, Մոսկուայի երաժշտանոցի տաղանդաւոր ուսանող, դաշնակահար Արմէն Մանասեան, հիացուց ներկաները հայ թէ ռուս դասական երաժշտութեան վարպետներու ստեղծագործութիւններու կատարողութեամբ։ Ապա, ներկաները հրաւիրուեցան վայելելու “աշնանային հիւրասիրութիւն” եւ լիբանանահայ “Պալշոյ Մասթեր” (Մեծ Վարպետ) քանդակագործին եզակի ստեղծագործութիւնները, դասական երաժշտութեան ունկնդրութեամբ։ Ցուցահանդէսի անթերի կազմակերպութեան մասին իրենց “մասնագիտական” ակնարկները փոխանցեցին եւ շնորհաւորեցին գեղանկարչուհի Կալինա Թիմոֆէեւան ու գեր-իրապաշտ նկարիչ Եւկենի Ցիփուլին, հայկական ու ռուսական մամուլի լրագրողներ Արման Յակոբեան եւ Իրեն Թաշճեան «Համշեն» Երիտասարդական Միութեան նախագահ Աշոտ Տուտուքճեանը եւ փոխ-նախագահ Գէորգ Մխիթարեանը։

Զգալի էր Պաքուէն արտագաղթած հայուհիներու ներուժը  ցուցահանդէսի յաջողութեան…։ Անոնք, ինչպէս Հայաստանի Պետական Համոյթի նախկին մենապարուհի, արուեստագիտուհի Նաթալիա Ղազարեան, իր ամբողջ ընտանիքով, գլխաւորութեամբ Խորհրդային Միութեան վաստակաւոր մարզիչ Եուրի Ղազայեանի, իրենց նեցուկը բերին ցուցահանդէսի յաջողութեան։ Մինչ «Պելաեւօ»ի գեղանի աշխատակցուհիներ Աննա Խեչումեան եւ Եկատերինա Լիթվինովան, օրեր շարունակ տքնաջան աշխատանք տարին յաջողութեամբ պսակելու համար քանդակագործական այս ցուցահանէսը, ինչպէս նաեւ  Սփիւռք-Հայաստան-Ռուսաստան-Լիբանան այս փառատօնին յաջողութիւնը։

Բացման հանդիսութեան աւարտէն ետք, պատուոյ հիւրերն ու կազմակերպիչները միասնաբար, ճաշկերոյթով նշեցին նաեւ Ռաֆֆի Թոքաթլեանի ծննդեան տարեդարձը։ Ռուս գեղանկարիչ Եւկենի Ցիփուլին լիբանանահայ վարպետին նուիրեց պաստառ մը, որ իր խոստովանութեամբ՝ ազդուած ըլլալով հայ քանդակներէն, գիշերուան մը մէջ նկարած էր այս գերիրապաշտ՝ Քրիստոսի Խաչելութիւն եւ Յարութիւն խորհրդանշող գլուխ-գործոցը։

Յաջորդ օրը յետմիջօրէին, «Առասպել եւ Իրականութիւն» ցուցահանդէսին երկրորդ օրը, «Պելաեւօ»ի կողքին գտնուող պուրակին մէջ տեղի ունեցաւ խորհրդանշական ողջակիզում՝ մարդկութեան ապագան շալկած քանդակի մը…։ Ապա, ժամանակաւորապէս հրաժեշտ տալով «Պելաեւօ»ին եւ Մոսկուային, լիբանանահայ պատուիրակութիւնը վերադարձաւ Պէյրութ։

Յիշեցնենք՝ որ Ռաֆֆի Թոքաթլեանի քանդակները պիտի ցուցադրուին մինչեւ Հոկտեմբեր 27, որմէ ետք նաեւ Քրեմլինի կից «Կաթիննի Տվեր» (Հիւրերու Պալատ) փառաւոր համալիրին մէջ, միջազգային ցուցահանդ֊էսներուն կից՝ որպէս նուէր Ռուսիոյ եւ արտասահմանի ընտրանիին։

Կը ծրագրուի նաեւ հետագային ցուցահանդէս մը կազմակերպել «Մանեժ»ին մէջ, որ տասնամեակներ շարունակ եղած է գեղարուեստի “մեհեան”։

«Առասպելէն՝ իրականութիւն» այս ոստիւնը Ռաֆֆի Թոքաթլեանին համար թէեւ դժուար, բայց անխուսափելի քայլ էր միջազգային քանդակագործութեան աշխարհին մէջ իր “անխախտ” տեղը ունենալու համար։

Յաջողութիւն կը  մաղթենք քանդակագործին եւ իրեն նեցուկ կեցողներուն:
 

Մոսկուա -Պէյրութ

 

You May Also Like