Խորհրդածութիւններ ՀՀ-ի Քսանամեակին Առիթով

Reflections on the occasion of Armenia’s twentieth anniversary


Keghart.com presents several articles by authors with different backgrounds. They provide a variety of opinions.

Reflections on the occasion of Armenia’s twentieth anniversary


Keghart.com presents several articles by authors with different backgrounds. They provide a variety of opinions.

 Click on a name to advance to the relevant article:

Հարցադրումներ Հայաստանի Անկախութեան Քսանամեակին առթիւ

Յարութ Տէր Դաւիթեան Մասիս17 Սեպտեմբեր 2011


Եթէ ամեակները, անհատական թէ պետական առումով, պատեհ առիթներ են յետադարձ ակնարկ մը նետելու անցած ուղիին վրայ եւ գնահատումներ կատարելու, ուրեմն Հայաստանի Հանրապետութեան անկախութեան քսանամեակի նախօրեակին, յարմար կը գտնենք մեր այս խորհրդածութիւնները բաժնելու մեր ընթերցողներուն հետ:

Անցնող քսան տարիներու ընթացքին, գլխաւոր ի՞նչ յաջողութիւններու հասանք եւ ի՞նչ թերացումներ ունեցանք:
 
Մեր պատմութեան մէջ ԱՌԱՋԻՆ անգամ ըլլալով, ժողովրդային քուէարկութեամբ ծնունդ տուինք անկախ պետականութեան մը: Այդ պետութիւնը միջազգային ճանաչում ստանալով, դարձաւ Միացեալ Ազգերու Կազմակերպութեան անդամ:

387 թուին, Արշակունեաց անկախ պետականութեան Պարսկական եւ Բիւզանդական կայսրութեանց միջեւ բաժանումէն ի վեր, ԱՌԱՋԻՆ անգամ ըլլալով հայրենի հողատարածք ազատագրեցինք եւ հայկական գերիշխանութեան ենթակայ մեր հողային սահմանները ընդարձակեցինք Արցախեան հերոսամարտով:

Յոյժ կարեւոր ձեռքբերումներու այս կարճ շարքը դժբախտաբար կանգ առաւ: Հողահաւաքը դժբախտաբար չի զուգորդուեցաւ հայահաւաքով: Ընդհակառակը, տեղի ունեցաւ ցրւում, սփռում աշխարհի չորս կողմերը: 1920էն 1990 երկարող եօթանասուն տարիներու ընթացքին, 700,000 բնակչութիւնէն մինչեւ 4,000,000 աճած մեր հայրենաբնակ ժողովուրդը, անցնող քսան տարիներու ընթացքին մէկ երրորդով կոտորակուեցաւ: Ի՞նչ են պատճառները: Ինչո՞ւ, օրինակ, Իսրայէլի նման պետութեան մը համար կարելի դարձաւ անկախութեան առաջին քսան տարիներուն, իր հրեայ բնակչութեան թիւը ԵՌԱՊԱՏԿԵԼ, 800,000ը հասցնելով 2,400,000ի, մինչ Հայաստանի պարագային ԿՈՏՈՐԱԿՈՒԵՑԱՒ մէկ երրորդով: Ինչու՞ Իսրայէլի համար կարելի կը դառնայ Պաղեստինեան գրաւեալ հողերու վրայ իսկ վերաբնակեցնել իր քաղաքացիները, մինչ մենք ոչ միայն չենք կրնար վերաբնակեցնել ազատագրուած Արցախը, այլ նոյնիսկ կ’արտագաղթենք հոնկէ: Որո՞նք են պատասխանատուները այս ազգային ոճրագործութեան մակարդակի հասնող արարքներուն: Խնդրեմ, մի՛ ըսէք թէ մեզի կը պակսին միջոցները: Արդեօ՞ք երկրի հարստութիւնը կողոպտած ու միլիառներ գերազանցող աւարներու տիրացած մեր պետական այրերն ու օլիկարխները որեւէ պատասխանատուութեան բաժին չունին ատոնց մէջ: Եւ մենք փոխանակ հաշի՛ւ պահանջելու անոնցմէ, խնճոյքներո՞վ կը դիմաւորենք զանոնք: Արժէքներու այս ի՜նչ անկում:

Ի՞նչու համար տարիներո՜վ ժողովուրդի երազած անկախ Հայաստանի բարձրագոյն պաշտօնին տիրացած անձը, պիտի չկարենայ համաժողովրդային տօնախմբութեան մթնոլորտի մէջ ընդունելու իր նախագահական երդումը, այլ զայն պիտի կատարէ փշալարերու ետին, ժողովուրդէն անջատուած վիճակի մէջ: Ի՞նչու համար նախագահի բարձրագոյն պաշտօնին տիրացած անձը, երբ կ’այցելէ սփիւռքահայ հայրենակարօտ գաղթօճախներ, պիտի չարժանանայ համաժողովրդային բարի գալուստի ցնծութեան, այլ պիտի դիմաւորուի բողոքի ցոյցերով եւ կամ ընտրովի, փոքրաքանակ ու մասամբ ակամայ «հիւրընկալներով»: Այս պատկերները փաստացի տուեալներ չե՞ն, որ անոնք կտրուած են ժողովուրդէն եւ չեն ներկայացնէր զանիկա: Այդ ինչպէ՞ս եղաւ, որ մեր ճակատագիրը յանձնեցինք այդպիսիներուն:

Այս վիճակի՞ն պիտի հասնէր այն անկախ Հայաստանը, որուն տարիներո՜վ երազած էինք: Խնդրեմ, մի՛ ըսէք Սփիւռքի նախարարուհիին նման, թէ Հայաստանի Հանրապետութիւնը պատանի է, ուստի եւ սխալներ գործելու ենթակայ: Եթէ մեր պետական ղեկավարները միայն պատանեկան հասունութեան տէր անձինք են, ապա նախարարուհին իրաւունք կրնայ ունենալ: Բայց կը կասկածինք որ այդպէս է, թէեւ քիչ ալ չէ Ազգային Ժողովէն ներս մականունաւորներու եւ գրագիտութեան կարօտներու ներկայութիւնը: Երբ մենք ազգովին կը հպարտանանք հազարամեակներու պատմութիւն եւ մշակոյթ ունենալնուս համար, ուստի եւ արդար չէ՞, որ մեր պետական այրերէն ակնկալենք համապատասխան գիտակցութիւն եւ վարք: Այս ի՜նչ օրերու ինկանք:

Կա՞յ արդեօք հայ մը, որ հանգիստ կը զգայ անցնող քսան տարիներու ընթացքին Հայաստանի ազգաբնակչութեան թիւի, արդարադատութեան համակարգի, մարդկային իրաւունքներու, սոցիալական ապահովութեան, տնտեսական մրցակցութեան եւ այլ մարզերու «զարգացումներուն» ի տես: Ոեւէ խղճամիտ ու ազգասէր հայի համար, անկարելի պիտի ըլլայ հանգիստ խղճով պատասխանել այս հարցումին, առանց մտահոգութեան եւ ընդվզումի: Ու՞ր կ’երթանք:

Այս ընթացքով ոչ միայն ի դերեւ կու գան ապագայ հողահաւաքի մեր յոյսերը, այլ նաեւ վտանգուած կ’ըլլան մեր վերեւ նշած մեծարժէք յաջողութիւնները՝ մեր անկախ պետականութիւնն ու Արցախեան հերոսամարտով ազատագրուած հողերը: Ժամանակը եկած չէ՞ վերականգնելու 88ի ոգին, կասեցնելու այս գահավէժ ընթացքը եւ Չարենցեան պատգամի հետեւութեամբ, ապահովելու մեր փրկութիւնը: Ո՞ր օրուան կը սպասենք:

Քսան Տարի Առաջ

Մինաս Գոճայեան, Նոր Օր, 15 Սեպտեմբեր 2011

Արցախի ազատագրական կռիւներու եւ նախկին Խորհրդային գերպետութեան տարբաղադրման պայմաններուն մէջ ծնունդ կ’առնէր Հայաստանի Երրորդ Հանրապետութիւնը, ծնունդ մը, որ խառն զգացումներով, զգուշաւոր խանդավառութեամբ, հարցական ու անորոշ դիմային արտայայտութիւններով կ’ընդունուէր թէ՛ հայրենիքի եւ թէ՛ արտերկրի հայութեան կողմէ:

Այսումենայնիւ քայլ առ քայլ սկսաւ ձեւաւորուիլ Գ. Հանրապետութիւնը, յաջորդեցին սառցակալած տարիներն ու խաւարախեղդ գիշերները, երկիրը ինկաւ «մթում կորած խրճիթների անհիւրենկալ» վիճակին մէջ, անոնք որոնք տեղ մը փախչելու, ապաստանելու կամ գաղթելու հնարաւորութիւն մը ունէին՝ լքեցին ու ընդմիշտ հեռացան:
Այս բոլորով հանդերձ երկրին նոր իշխանութիւնները յամառօրէն, յաճախ անկոտրում կորովով, ամէն ճիգ կը թափէին երկիրը դուրս բերելու քաոսի մը մէջէն՝ յիշեցնելով 1917-1921 տարիները:

Յոյս մը կար, վստահութիւն մը կար տակաւին, որ հայրենի զանգուածներուն ուժ կու տար եւ համբերութիւն կը ներշնչէր: Ի հարկէ բարոյական ու հոգեկան դրական մեծ ազդեցութիւն ունեցան Շուշիի եւ զաւթուած հայրենի տարածքներու ազատագրումը եւ 1994–ի զինադադարը:

Դրական այս զարգացումներուն չյաջորդեցին սակայն հայութեան ակնկալութիւններու իրականացումները, որովհետեւ շատ մը բաներ «ծուռ» ուղղութիւն ստացան, որոնցմէ յիշենք իշխանակռիւը, ղարաբաղեան հարցի լուծման տարբեր մօտեցումներու պատրուակներուն խորքին վրայ իշխանութեան հասնելու պայքարը, երկրին համեստ հարստութիւններու իրարու մէջ բաժանումի մրցավազքը, նախկին խոշոր ձեռնարկութիւններու «ջուրի գինով» վաճառքը, ռուսական եւ այլ օտար դրամագլխի միջոցով ռազմավարական արժէք նեկայացնող կառոյցներու գնումը (երկաթուղի, ելեկտրականութիւն, հիւլէակայան, կազատար խողովակներ, ընդերքի հանքեր եւ այլն): Այս բոլորին վրայ նոր զորպաներու յայտնուիլը, օլիկարխներու սունկի նման աճը, երկիրը իրարու մէջ բաժնելու եւ դուրսէն եկած օգնութիւններու ու նպաստներու զգալի իւրացումները յանգեցան այսօրուան տխուր իրականութեան:

Յետոյ ի՞նչ, կամ ասոր վերջը ի՞նչ պիտի ըլլայ՝ կը հարցնեն ու կը հարցնենք, արդէն զգետնուած ենք հոգեպէս եւ մինչեւ ո՞ւր պիտի խրինք գետնին մէջ: Օ՜հ, ո՛չ, պիտի չուզենք լսել հին ու մաշած յանկերգը թէ՝ մի՞թէ ոչ մէկ լաւ բան չէք տեսներ մեր երկրին մէջ: Կը նմանի այն աշակերտին, որ ձախող գնահատական մը ստացեր է, բայց երբ իրեն հարցուցեր են թէ ինչո՞ւ ցած նիշ մը բերեր է, ան պատասխաներ է. «Չէ՞ որ հարցումներէն մէկուն ճիշդ պատասխաներ եմ…»:

Մեզի կը նեկայացնեն թիւեր, տոկոսներ, եկամուտի բարձրացման (՞) վիճակագրութիւններ եւ այլն, եւ այլն, բայց չենք խանդավառուիր – զօռով գեղեցկութիւն կ’ըլլա՞յ…- եւ ասիկա կը զարմացնէ մեր հայրենի ղեկավարութիւնը, որ մեզի կը հարցնէ. «Մի՞թէ ոչ մի լաւ բան չի կատարուել էս երկրում…»:

Ինչո՞վ խանդավառուինք եւ կուշտ ու կուռ ախորժակով վայելենք մեր հանրապետութեան 20-ամեակը: Ի՞նչ սիրտով ու խանդաբորբ ծախահարութիւններով դիմաւորենք մեր անկախութեան քսան տարիները, երբ մեր աչքին առջեւ կու գան անժպիտ դէմքերը մեր տառապակոծ հայրենի զանգուածներուն, գիւղացիներուն ու բանուորմներուն: Ի՛նչ սիրտով «հազար շեփոր հնչէ» արտասանենք ի տես մարդկային ու հայկական արժէքներու թաւալգլոր անկումին (սփիւռքի մեր ցաւերը չէին բաւեր կարծես), ու մանաւանդ ի՛նչ հոգեկան բաւարարուածութեամբ տօնախմբենք հանգրուան մը, զոր կը դիմաւորենք ի դէմս ծերացող ու արիւնազրկուող հսկայ զանգուածի մը:

Քսանամեայ մեր երիտասարդ հանրապետութիւնը կը տառապի հիւանդութեան տեսակներէ, որոնցմէ ամէնէն վտանգաւորը վաղուան հանդէպ յոյսի ու հաւատքի կորուստն է: Եկէք 20-րդ տարեդարձը նուիրենք վերարժեւորման, վերագնահատման, դեղատոմսերու որոնման եւ մանաւանդ հիւանդութեանց տուն տուող պատճառներու անկեղծ ախտորոշման ու անոնց բուժման:

 
 
 
 
 

A Momentous Anniversary

Asbarez Editorial, 21 September 2011


The 20th anniversary of the re-establishment of Armenia’s independence is an important milestone for the Armenian nation. Armenia’s declaration of independence was not only a nail in the coffin of the oppressive Soviet empire it was another chance for the Armenian nation to assert its right to statehood. Today, the Republic of Armenia is the epicenter of our national aspirations and the hope for justice and historical retribution.

The Republic of Armenia is also the natural continuation of the heroic stance of a generation that rose from the ashes of the Genocide and valiantly fought to liberate Armenia from centuries of imperial rule and create an independent republic in 1918.

The last 20 years have been dominated by challenges for the entire nation and have elevated the will and determination of the Armenian people to tackle those issues collectively, all for the cause of strengthening the Armenian state.

Armenia’s statehood is sacred. In the last 20 years we have witnessed events and turning points that have demonstrated the sheer resilience of our people and instances that have tested the very foundations of the state.

There’s no doubt that the positive achievements of the last 20 years have indelibly strengthened the foundations of the Armenian state, but it is how the critical challenges impacting the citizens of Armenia have been tackled that will set the course for the future of our state.

What has been missing in the last 20 years is the voice of the lay citizen. That voice has been muffled, often due to the critical imperatives facing our nation, but more commonly because successive government have perpetuated the Soviet model where the citizen had no say in the state’s affairs. The glaring absence of that voice from the national discourse has resulted in social inequality, economic disparity and a disconnect with reality. The ruling elite has encouraged the stifling of the voices and has looted the nation’s wealth paving the way for mass emigration, which is the most fundamental threat to Armenia’s national security.

This reality threatens democracy and the advancement of democratic values. 20 year ago an overwhelming majority of Armenians voted for independence in a referendum. That same resolute voice needs to return to the people so they can be empowered to determine the future of our state and our nation.

Let’s proudly celebrate the milestone that is the 20th anniversary of the re-establishment of Armenia’s independence, but let us not lose sight of the fact that confronting the challenges facing the Armenian state requires national resolve and a collective commitment. Together we can raise our voices against injustice, band to fights threats foreign and domestic and make the dream of a United Free and Independent Armenia a reality.

Happy Independence Day to the entire Armenian nation.


Երկիր, Ցպահանջ

Արման Գալոյան, Լրագիր, 21 Սեպտեմբեր 2011

«Հիմա գյադաների ժամանակն է: Եւ մի կարճ ժամանակ էլ դեռ այդպես կլինի: Եւ այդպիսի ժամանակներում, երբ հերոսները բանտում են կամ հողի տակ, երբ դեռ խրամատները Ազգային ժողովի շենքից հեռու են հարյուրավոր կիլոմետրերով, գյադաները, այսպես, պիտի կամուֆլյաժե բիկինի հագնեն ու պուտանկի խրոխտ մարշով գնանգան իշխանության միջանցքներում: Գնան ու գան: Գնան ու գան…»,- Վանո Սիրադեղյանի այս խոսքերը հիշեցինք Անկախության 20-ամյակի միջոցառումների ֆոնին:
 
Հիշեցինք, որովհետեւ պարգեւներ, մեդալներ ու կոչումներ տվեցին ամենքին, բացի այն մարդկանցից, ովքեր իրոք արժանի էին հիշվելու եւ գնահատվելու: Չհիշեցին նրանց անգամ իրենց ճառերում, թեկուզ՝ ձեւականորեն:Ոչ մի բառ Վազգեն Առաջին Վեհափառ Կաթողիկոսի մասին, ով իր սուրբ աղոթքով օրհնեց Հայաստանի Հանրապետությանը՝ Անկախության հռչակման առաջին իսկ րոպեներին:
 
Ոչ մի ծպտուն Ղարաբաղ կոմիտեի մասին, մի կառույց, որն իր 11 անդամներով դարձավ Հայաստանի անկախության խորհրդանիշներից մեկը: Ի՞նչ մի դժվար բան էր՝ անուն առ անուն հիշել Ղարաբաղ կոմիտեի անդամներին՝ Լեւոն ՏերՊետրոսյան, Վանո Սիրադեղյան, Բաբկեն Արարքցյան, Վազգեն Մանուկյան, Ռաֆայել Ղազարյան, Համբարձում Գալստյան, Աշոտ Մանուչարյան, Սամվել Գեւորգյան, Սամսոն Ղազարյան, Ալեքսան Հակոբյան, Դավիթ Վարդանյան:
 
Ինչ մի դժվար բան էր՝ պետական բարձրագույն պարգեւների արժանացնել այս անձանց՝ այդպես երախտագիտությունը հայտնելով բոլոր արածների համար: Առավել եւս, որ Անկախության 20-ամյակի կապակցությամբ պետական պարգեւներ ստացածների համախումբը միասին վերցրած անկախացման գործընթացում չեն ունեցել այդքան դերակատարություն, որքան Կոմիտեի անդամներիից յուրաքանչյուրը:
Համենայն դեպս, 1988թ. ահեղ երկրաշարժից օրեր անց, երբ Գորբաչովի հրամանով ձերբակալում էին Կոմիտեի անդամներին՝ տանելով Մոսկվայի Բուտիրկա ու Մատրոսսկայա տիշինա բանտերը, պարզ չէր՝ երբեւէ դուրս կգան նրանք, թե ոչ, որովհետեւ կյանքը ցույց էր տվել՝ այդ թեկուզ եւ շինծու մեղադրանքներով այդտեղ հայտնվածները սովորաբար դուրս չէին գալիս: Բայց նրանք դուրս եկան՝ այստեղ՝ մեր ժողովրդի պայքարի արդյունքում:
 
Ժողովուրդն ինքը գնահատեց Կոմիտեին, ու պատահական չէր, որ հենց նրանց վստահվեց նորանկախ երկիրը ղեկավարելու պատասխանատվությունը: Իսկ այսօր նրանք մոռացության են մատնվել՝ պետական մակարդակով, թեեւ սրանցից ավելին սպասելն անիմաստ էր:
 
Ամենեւին էլ պատահական չէ, որ Կոմիտեի անդամների առաջ նույն պատասխանատվությունն է նաեւ այսօր, եւ նրանց գերակշիռ մեծամասնությունն այսօր կրկին ոտքի է ելել՝ պայքարելու հանուն իր երկրի, հանուն Անկախության արժեքների պահպանման, որովհետեւ սրանք մսխեցին ամեն ինչ՝ անխնա կերպով:
 
«…Հետո, ախր, կյանքը մեր ուզածով չեղավ, եւ առուփախի հրապարակում ապշած մնացինք: Հետո ցավից երկու տակ եղանք, հետո՝ քունքներս ճերմակեցին մի գիշերվա մեջ, բերաններս դառն իմաստնությամբ ծամածռվեցին, ընդոստ շտկվեցինք, որ չտրորենայդպես դարձանք հուսահատության քարե արձան, իրանը՝ ձիգ, գլուխը՝ բարձր, ձեռքերը՝ ծոցը, որ մաքուր մնան»:
 
Սրանք եւս Վանոյի խոսքերն են՝ տաղանդավոր գրողի ու Մարդու: Իսկ այսօր Ղարաբաղ կոմիտեի անդամ Վանոն մեր կողքին չէ, այլ՝ վտարված իր հայրենիքից: Այսօր Անկախության 20-ամյակը տոնում ենք առանց նրա: Ու չկա ավելի ամոթալի բան, քան այն, որ Անկախության առաջամարտիկը հարկադիր տարագրության մեջ է: Չկա ավելի ամոթալի բան, քան այն, որ մինչեւ 1988-ը մանկավարժ աշխատած Ղարաբաղ կոմիտեի անդամ Սամսոն Ղազարյանն այսօր տաքսի է վարում: Չկա ավելի ամոթալի բան, քան այն, որ Ղարաբաղ կոմիտեի անդամ Աշոտ Մանուչարյանի դեմքն անճանաչելիորեն փոխվել է, որովհետեւ իր քաղաքական հայացքների համար հարձակվել էին նրա վրա ու ծեծի ենթարկել: Էլ չասած մյուսների մասին: Մյուսներիորոնցից միայն Վազգեն Մանուկյանն է այսօր կանգնած իշխանությունների կողքին, այն էլ՝ սեփական փառասիրությունը մասամբ բավարարելուց հետո:
 

Armenia’s 20th Anniversary: A Young Republic; an Ancient Nation

By Harut Sassounian, Publisher, The California Courier, 29 September 2011

Armenians worldwide had many reasons to celebrate the month of September, as they observed the 20th anniversary of the twin Republics of Armenia and Artsakh (Nagorno Karabagh).

Two decades ago, Armenians did not have a single independent Republic. Now they have two, and look forward to the day when the two republics are joined by a third — Western Armenia — to form the Republic of United Armenia!

On Sept. 19-20, the Diaspora Ministry organized a Pan-Armenian conference in Yerevan that drew over 500 participants from 50 countries, along with political and religious leaders from Armenia and Artsakh. It was a reunion of Who’s Who of the Armenian world.

The conference had four main themes: language and education, youth issues, commemorating the centennial of the Genocide, and strengthening Armenia-Diaspora relations. Some speakers took this opportunity to point out the serious shortcomings that continue to plague Armenia 20 years after independence.

His Holiness Aram I, Catholicos of Cilicia, singled out emigration from Armenia as the greatest national crisis. "Our enemies wished to see an Armenia devoid of Armenians," he stated. "Today, we are emptying Armenia with our own hands!" His Holiness also condemned the prevalent "corruption" in the country that protects "a prosperous minority."

Tashnag Party leader, Hrant Markarian, chided government officials for the persistence of poverty, joblessness, stagnant economy, social insecurity, injustice, criminal behavior, corruption, and emigration. He also criticized them for not withdrawing their signature from the "infamous Armenia-Turkey Protocols."

During the panel on the Armenian Genocide — I was one of the moderators — the participants suggested training a new generation of Genocide scholars, Ottoman language specialists, Turkologists, and international law experts. They emphasized that the time had come to demand reparations from Turkey rather than mere genocide recognition and urged filing lawsuits against Turkey in international and national courts.

While in Armenia, I experienced many exhilarating moments as well as a few disappointing ones. The military parade on Independence Day was the highlight for all Armenians worldwide — watching it at Yerevan’s Republic Square or on television! The goose-step march of highly disciplined soldiers and display of sophisticated tanks, missiles, warplanes and helicopter gunships filled every Armenian with pride and a sense of security from menacing neighbors! Later that evening, hundreds of thousands of spectators were captivated by a special high-tech laser show that projected scenes from Armenian history on the facade of buildings overlooking Republic Square.

The four locally-manufactured Armenian drones (Unmanned Aerial Vehicles), displayed for the first time during this year’s military parade, drew the most attention, especially since the Artsakh forces had just downed a drone Azerbaijan had purchased from Israel! The parade held yet another surprise — a contingent of women soldiers with machine guns who had volunteered to join the exclusively male Armenian armed forces! Also marching was a contingent of military chaplains in clerical garb.

Two other developments added a special luster to the celebrations of independence. The Mesrob Mashdots Madenataran in Yerevan, the depository of ancient manuscripts, unveiled a massive new wing, funded mostly by Russian-Armenian entrepreneur Sergei Hampartsoumian. On this occasion, Mihran Minassian, a humble man of limited means from Aleppo, Syria, donated to the Madenataran over 10,000 priceless manuscripts and fragments he had collected through his life-long efforts.

A second momentous event in September was the opening of a state of the art terminal at Yerevan’s Zvartnots Airport. The new complex can serve up to 3.5 million passengers annually, doubling the airport’s capacity. This important project was brought to fruition by industrialist Eduardo Eurnekian of Argentina who controls "Armenia International Airports," the concessional management firm overseeing the airport.

Two sour notes: Some of the Independence Day t-shirts handed out to participants of the Pan-Armenian Conference carried a surprising "Made in Turkey" label! The t-shirts were embossed with the following slogan in Armenian: "2011: Armenia is You!" Embarrassed officials explained that the t-shirts were donated by a local businessman!

More embarrassing was the no-show of the two former Presidents of Armenia at any of the Independence Day celebrations. Regardless of the reasons for their absence, this was a serious mistake by the two heads of state who had led the Republic of Armenia for 17 of its 20 years of independence!

Despite all of its shortcomings, all Armenians fervently embrace their homeland with a solemn pledge to defend and protect it, and do their utmost to secure the well-being and prosperity of their compatriots in Armenia and Artsakh!


Եկէք տօնենք շօշափելին

English version

Հրաչ Քալսահակեան, Ազատ Հայ

Դեր 2011 չմտած արդէն սկսանք լսել Հայաստանի անկախութեան քսանամեակի տօնակատարութիւններուն մասին: «Քսան տարեկան պիտի ըլլայ մեր պետականութիւնը եւ պէտք է նշենք այդ պանծալի առիթը», ըսուեցաւ եւ շուտով պետական ծրագիր մէջտեղ դրուեցաւ:

Պահ մը կը մտածեմ: Վերջին քսան տարիներուն սփիւռքահայութեան քանի՞ տոկոսը ապրեցաւ Հայաստանի հոգերով, զգաց թէ մաս կը կազմէ այդ երկրին կամ նուազագոյնը հաղորդուեցաւ անոր լուրերով:

Կը շարունակեմ մտածել: Հայաստանի բնակչութեան քանի՞ տոկոսը այսօր կը զգայ թէ անկախ հայրենիքի մը բարիքները կը վայելէ՝ իր տուածին չափ կամ նոյնիսկ ատկէ աւելի:

Քսաներորդ տարեդարձը ի հարկէ նշելի թուական մըն է բայց ի՞նչ ձեւով պէտք է զանիկա նշենք:

Տօնակատարութիւնները պիտի չհրապուրեն 20 տարի իր առօրեայով կլանուած սփիւռքահայուն, որ տակաւին նոյնիսկ երկքաղաքացիութեան քայլին չէ դիմած, պիտի չներգրաւեն հայերէն չգիտցող եւ գրեթէ օտարացած զանգուածը:

Տօնակատարութիւնները պիտի չխանդավառեն աղքատութեան եւ անարդարութեան թոհուբոհին մէջ յայտնուած նախկին սովետական քաղաքացիին որ սկսած է կասկածանքով վերաբերիլ ազատութեան եւ անկախութեան գաղափարներուն:

Տասնամեակ մը առաջ երբ կը տօնուէր անկախութեան տասերորդ ամեակը ու յետադարձ ակնարկով մը յայտնի կը դառնար թէ նախորդող շրջանին երկիրը մասնաւոր բան մը իրականացուցած չէր, հետեւեալ միտքը շրջագայութեան մէջ դրուեցաւ՝ «Տակաւին ընդամէնը տասը տարեկան մանուկ մը է Հայաստանը, որուն գլուխէն բաւական փորձանքներ անցած են: Վաղը կը մեծնայ եւ կը զօրանայ»:

Այդ ժամանակներէն տասը տարիներ եւս թաւալած են եւ անցեալի մանուկը դարձած է երիտասարդ: Անոր հետ մեծցած են հոգերը եւ ստացած աւելի լուրջ տարողութիւն: Ան այլեւս ինքն իր աչքերով կրնայ տեսնել թէ ի՞նչ վիճակի մէջ է եւ ինպիսի՞ մարտահրաւէրներու առջեւ կը գտնուի: Աւելին, ան կրնայ լաւապէս հասկնալ թէ ի՞նչ պատճառներով անոր յառաջդիմութիւնը կասեցուած է կամ սահմանափակուած:

Շատ դիւրին է տօնել 20 ամեակ, 25 ամեակ, 30 ամեակ եւայլն: Այդպիսի առիթներ փախցնելու մէջ յայտնի չենք եղած: Եթէ հարկ ըլլայ պատրաստ ենք նոյն ուժգնութեամբ տօնելու նաև սովորական ամեակներն ալ:

Բայց եկէք պահ մը կանգ առնենք եւ փոխարէնը տօնենք այն ինչ որ իսկապէս իրականացուցած ենք՝ այսինքն տօնենք շօշափելին, թէկուզ 20 ամեակի կամ այլ ամեակի տարազին ներքեւ:


 

Let us celebrate tangible achievements and not just anniversaries

By Hrach Kalsahakian

The call for celebrating the 20th anniversary of the Republic of Armenia is an opportunity to ask some questions. What is the percentage of Diaspora Armenians that was involved in the previous period with the Republic of Armenia? How many were emotionally related to Armenia or at least followed news about Armenia?

On the other hand, we need to ask how many citizens of Armenia feel that they enjoy the benefits of an independent country and get more or at least equal to what they think they offer their country.

The 20th anniversary is certainly an event that we should not fail to mark, but the question is how we should mark it?

The celebrations will not attract Diaspora Armenians that are excessively involved in their daily life, who have not even applied for dual citizenship. It will not attract those who have forgotten the language and are already feeling as foreigners.

The celebrations will not inspire the ordinary citizens of Armenia who are subject to poverty and injustice, the ex-citizens of the Soviet Union who have started to look with suspicion to the ideas of freedom and independence.

Ten years ago when Armenia’s independence was celebrated, it became clear, that the first decade of independence was not particularly a period of achievements. At that time it was heard that "Armenia is only a ten years old child, which has witnessed unprecedented problems. Tomorrow it will grow up and become stronger".

Ten more years have passed since then and the child of yesterday is the young person of today. The problems have grown up and have become serious. The young man can see for himself, using his own eyes, where we stand as a nation and what challenges are ahead of us. Moreover, he can realize the reason why his progress has been halted or restricted.

It is relatively easy to mark 20th, 25th, 30th and other anniversaries. We are known to have been keen in celebrating anniversaries. If needed we are ready to celebrate ordinary anniversaries with the same vigour.

But let us stop a while and celebrate what really we have achieved. In other words, let us celebrate the tangible achievements, even under the disguise of the 20th or other anniversaries.

 

Անկախություն Ունենք, Իսկ Ազատություն Չկա…

Վահրամ Աղաջանյան, «Երրորդ ՈՒժ» թերթի գլխավոր խմբագիր
Ստեփանակերտ, 1 Սեպտեմբեր 2011, Հատուկ «Գեղարդ»ին

Սեպտեմբերն առանձնահատուկ ամիս է հայ ժողովրդի համար: Սեպտեմբերին մենք երկու անգամ ենք նշում մեր հայրենիքի Անկախության օրը. 2-ին՝ ԼՂՀ-ում, 21-ին՝ ՀՀ-ում: Բացի այդ, ասում են, որ մենք նշում ենք այդ լուսավոր տոնը նաեւ մայիսի 28-ին, որը նույնպես Անկախության յուրատեսակ օր է, սակայն ավելի շատ, կարծես, դաշնակցական չափումով: Կարծիք կա, որ Անկախության օր կարելի է համարել նաեւ օգոստոսի 11-ը, երբ Հայկ նահապետը տապալեց Բաբելոնի թագավոր Բելին: Մի խոսքով, շատ ունենք այսպիսի անկախություններ, և դա լավ է: Ինչքան հաճախ տոնենք նման տոներ, այնքան, երևի, ավելի անկախ կդառնանք: Ընդհանրապես, կարելի է այս տոնը նշել յուրաքանչյուր եռամսյակը մեկ և անգամ ամեն ամիս: Իսկ ինչո՞ւ ոչ: Մենք այնքան երկար ժամանակ անկախություն չենք ունեցել, որ դրա ավելցուկից ոչ ոք չի տուժի. ապրիր քեզ համար ու մի կախվիր, ներեցեք, կախում մի ունեցիր:

Այս տեսանկյունից, այսինքն` անկախ զգացողությունների հաճելի հաճախության իմաստով, Հայաստանն աշխարհի, թերեւս, ամենանկախ երկիրն է: Վշտացնում են միայն մանրուքները, մեր ու ձեր բազմօրյա Անկախության փոքր-ինչ տխրեցնող մանրուքները: Իսկ մանրուքը, ինչպես հայտնի է, լուրջ բան է: Ինչպես կասեր ծերուկ Ուիլլերը, մանրուքները ամենից շատ են տագնապեցնում մեզ. ավելի հեշտ է փղից խույս տալ, քան «աներես» ճանճից:

Առաջին մանրուքն, անշուշտ, չափից դուրս «անկախ» դատարաններն են: Անկախ Հայաստանում և ԼՂՀ-ում անկախ են բոլորը, այդ թվում` դատավորներն ու դատարանները: Նրանք կարող են դատել ձեզ, անկախ նրանից մեղավո՞ր եք, թե՞ անմեղ: Հասկանո՞ւմ եք, այս դատարանները կախված չեն ոչնչից. ոչ երկրի Սահմանադրությունից, ոչ նրա Քրեական Օրենսգրքից, ոչ ընդունված միջազգային նորմերից, ոչ առավել ևս Աստվածաշնչից: Դատում են ` անիրավորեն կոտրելով հազարավոր մարդկային ճակատագրեր, և «ախ» էլ չեն անում: Դատում են դաժանորեն, անարդար, անմարդկային կերպով, եթե անգամ դուք երիցս իրավացի եք, և դառնում են տասնյակ հազարավոր մարդկանց արտագաղթի լուրջ պատճառներից մեկը: Դատում են ու չեն դատվում: Նրանց «աշխատանքից» դժգոհ է արդեն ՀՀ նախագահը:

Երկրորդ մանրուքը անկախորեն կիսախեղդված ԶԼՄ-ներն* են: Ոչ, մեզ ճիշտ հասկացեք. «անկախ» մամուլ մենք ունենք, սակայն այն գործում է, ընդհանուր առմամբ, համաձայն պետական որոշ գերատեսչությունների հաստիքային ցուցակի և ունի (ինչպե՞ս ավելի մեղմ ասենք) տեսողության և լսողության հետ կապված որոշ խնդիրներ. որպես կանոն չի տեսնում և չի լսում այն, ինչ տեսնում և լսում է ողջ հասարակությունը: Սակայն հոգ չէ, փոխարենն այն անկախ է: Որոշ մանրբուրժուական սադրիչներ պնդում են, որ ազատ խոսքը Հայաստանում արգելված է: Սա, իհարկե, ստոր զրպարտություն է, մեր աչալուրջ թշնամիների բանսարկությունը: Հայաստանում ամեն ինչի մասին կարելի է գրել ու խոսել, իսկ ահա մտածել պետք է շա-ա-ատ զգուշորեն: Քանի որ խոսքը մեզ մոտ ազատել են, իսկ, այ, միտքը… Նրա մասին, ցավոք, մոռացել են:

Երրորդ մանրուքն իշխանության օրենսդիր և գործադիր ճյուղերի անկախ անբաժանությունն է: Սակայն եվ այս հարցն է մեզ մոտ գրեթե լուծված, բացառությամբ դատարկ մի բանի, ոչ էական մի մանրուքի. այս ճյուղերը նույն արմատն ունեն: Մեկն առանց մյուսի չի աճում, հասկանո՞ւմ եք: Չի կարող մի ճյուղն ինքնուրույն ծաղկել, քանի որ մյուսն այս դեպքում կարող է անսպասելիորեն թոշնել: Սա հին հայկական «բուսաբանություն» է. երբ մեզ մոտ մեկը ծաղկում է, մյուսը միանգամից թոշնում է: Դրա համար էլ գոյություն ունի զգոն Այգեպանը, որը ժամանակին կտրում է յուրաքանչյուր անկախ ճյուղի չափազանց ծաղկած ծաղիկները: Սրանից հետո այս ծառի հարյուր հազարավոր տերևներ, իհարկե, թափվում են, սակայն մի քանի ծաղիկներ, այդուհանդերձ, կենդանի են մնում, և դա չի կարող չուրախացնել մեր հայրենասեր հոգիները: Թող որ քիչ ճյուղեր են ծաղկում, սակայն ինչ-որ մեկը ծաղկում է, չէ՞:

Չորրորդ մանրուքը, որը խանգարում է մեզ անկախ ապրել, իհարկե, Ադրբեջանն է: Չար, զզվելի, վնասարար, ամբողջովին տոտալիտար և տարածքապես չբավարարված: Մի տեղ կկրակի, մի տեղ «կաղտոտի»: Հենց նա է մեր բոլոր դժբախտությունների պատճառը: Բաքուն, իհարկե, շատ բանում է մեղավոր, սակայն մի՞թե ամեն ինչում: Ասֆալտն անհա՞րթ է: Մեղավորը Ադրբեջանն է: Աշխատավարձե՞րն են ցածր: Ադրբեջանն է մեղավոր: Ծորակից ջուր չի գալի՞ս: Մեղավորը դարձյալ Ադրբեջանն է: Եթե Ադրբեջանը չլիներ, պետք կլիներ այն հորինել: Քանի որ յուրաքանչյուր անկախ իշխանություն անպայման պետք է ունենա իր սեփական արտաքին «ադրբեջանը». շատ հարցերում առանց դրա անկախ իշխանությունը ուղղակի չի կարող ծաղկել:

Հինգերորդ մանրուքն երկու շատ թանկ ու հարազատ հասկացությունների չհամընկնելն է: Դրանք «հայրենիք» և «պետություն» հասկացություններն են: Խնդիրն այն է, որ մեր քաղաքացիների մի մասն ապրում է հայրենիքում, իսկ մյուսը` պետության մեջ: Առաջին մասը վրդովված է, որ պետական բյուջեն ոչ մի կերպ չի համընկնում հայրենիքի բնակիչների կարիքների հետ: Իսկ մի 50 ընտանիքից կազմված երկրորդ մասն ոչ մի կերպ չի կարողանում հասկանալ, թե ինչից է սկսվում այդ, ը-ը… ո՞նց էր, է, էդ անտերը, հա’, հայրենիքը ու, ախպեր ջան, ի՞նչ է ընդհանրապես պետք էդ հայրենիքում բնակվող 2-3 միլիոն չքավորներին:

Վեցերորդ պատճառը կամքի բացակայությունն է: Ոչ այն կամքի, որի միջոցով մենք դեռ ողջ ենք` չնայած անկախության բոլոր «մանրուքներին»: Այլ ազատության հասնելու կամքի, առանց որի ապրել և զարգանալ պարզապես ահնար է: Քանի որ երկրի անկախությունն առանց քաղաքացիների ազատության թերարժեք է: Քանի որ անկախություն մենք արդեն ունենք, իսկ ազատություն, ավաղ, չկա ու չկա…

*Զանգոածային Լրատուական Միջոցներ.- Խմբ.

                                                                                                                       

Մտորումներ՝
ՌԱԿ-ի 90-ամեակի և Հայաստանի Գ. Հանրապետութեան
20-ամեակի Առիթով


Արամ Սեփեթճեան

Պատմութեան մէջ հանգրուաններ կան երբ «ԺԱՄԱՆԱԿ» մեծ դատաւորը իր վճռական խօսքը կ’արտասանէ: Ներկայ պահը, ա՛յդ է որ կը յուշէ մեզի:

ՌԱԿ-ի 90-ամեակն ու Հայաստանի Գ. Հանրապետութեան 20-ամեակը` միասնաբար կոչ կ’ուղղեն մեզի, որ լուրջ քննարկումի նիւթ դարձնենք մեր ազգային հաւաքական գիտակցութեան բազմալար հարցադրումները: Բազմալար, որովհետեւ բազմակարծիք եւ ազատ մտածողութեամբ ինքնիշխան մեր հայրենիքն ու ժողովուրդը, զուգահեռ` աշխարհատարած սփիւռքահայութեան նոյնպիսի բազմատեսակ իր գերխնդիրներով, տակաւին չէ հասած բիւրեղացեալ ճշմարտութեան մը հրամայական մակարդակին:

Ինչպէս մարդ-անհատին` նոյնպէս մեր ազգային կեանքին մէջ ինքնաքննարկումը, ի հարկին` ինքնախարազանումը անհրաժեշտ միջոցներ են հասնելու համար պայծառատես իմացական վիճակի մը: Իսկ, եթէ երբեք մարդ-անհատին ներելի են անձնական սխալներ, նոյնը չէ՛ հաւաքականութիւններու պարագային: Սխալներ եւ բացթողումներ պէտք չէ արձանագրուին, որպէսզի յետագային սխալներու սրբագրութենէն չյառաջանան ուրիշ այլ թերացումներ:

ՌԱԿ-ի 90-ամեակը, իր շարքայիններն ու համակիրները կը հրաւիրէ հաւաքական խորհրդածութեան, ի հարկին` միացեալ խորհրդակցութեան: Մեր սերունդին համար, որ աւելի քան իր կիսադարեան մասնակցութիւնն ու ծառայութիւնը բերած է գաղափարական այս շարժումին, ներկայ դրութեամբ ՌԱԿ-ին մէջ կը գտնէ երկու յստակ ժամանակահատուած.

ա. 1921-1991 Բ. Հանրապետութեան 70-ամեայ շրջանը եւ

բ. 1991-2011 Գ. Հանրապետութեան առաջին քսանամեակը:

Արդարեւ, ՌԱԿ-ը` Սփիւռքահայ դասական-աւանդական երեք կուսակցութիւններէն ամենէն երիտասարդը, որուն ծնունդը կը համընկնէր Խորհրդային Հայաստանի ծնունդի ու գոյատեւումի տարիներուն, ունեցաւ բախտորոշ դերակատարութիւն մը մեր ազգային կեանքին մէջ, մնալով հաւատարիմ` իր հիմնադիրներուն կողմէ պատրաստուած Ծրագիր-կանոնագրին: Այսինքն, այն ինչ որ ճշմարիտ էր 1921-ին, իբրեւ քաղաքական մտածողութիւն եւ գործունէութիւն, եղաւ յարացոյց փարոս` Հայաստանի Բ. Հանրապետութեան ամբողջ 70-ամեայ ժամանակահատուածին սփիւռքահայու մեր դժուարին ճանապարհորդութեան մէջ:

Այսինքն, արտերկրի հայութեան սրտին մէջ ՌԱԿ-ը յաջողեցաւ վառ պահել ազգային պահանջատիրութեան ոգին, եւ Արեւմտահայաստանի հողային, մարդկային ու մշակութային կորուստները համարեց բազկերակը մեր ազգային ու քաղաքական միահամուռ կեցուածքին: Կրցաւ ըլլալ արթուն խղճմտանքը համահայկական մեր ուղեգիծին: Ունեցաւ անսասան հաւատք մեր անցեալի ժառանգութեան ու Բ. Հանրապետութեան, որ հիմնուած էր Արեւելահայաստանի մէկ կոտորակին վրայ եւ ընդունեց զայն իբրեւ ժամանակաւոր մէկ կորիզը մեր մեծ Երազի իրականացումի ճանապարհին: Սակայն վարչակարգային դրութիւնն անոր չէր կրնար ընդունիլ իբրեւ վախճանակէտ` եւ անով չպայմանաւորել մեր համակրանքը կամ հակակրանքը հանդէպ մեր դարաւոր հայրենիքին: Եւ այսպէս Ռամկավար ազատական եւ համախոհ տարրեր մնացին հաւատարիմ իրենց շրջահայեաց գաղափարախօսութեան: Ի պահանջել հարկին, ՌԱԿ-ը չվարանեցաւ քննադատել մռայլ եւ անարդար ժամանակահատուածներուն գործուած կարգ մը աւերները, ու փառերգեց Բ. Հանրապետութեան գիտա-մշակութային ամրոցներուն յաղթական սլացքը: Այս բոլորին ընդարձակ հաշուեկշիռը պաշտօնապէս տրուած է Հ.Ս. Հանրագիտարանի թիւ 13 հատորին մէջ, որուն լոյս ընծայումը կը զուգադիպէր խորհրդային վարչակարգի տարբաղադրումին, իմա` վերջալոյսին:

ՌԱԿ-ի յաջորդական ղեկավարութիւնները, 1921-էն 1991 քայլ պահեցին Միջազգային քաղաքական իրադրութեանց հետ, եւ օգտագործեցին ամէն առիթ, ի նպաստ ներկայ Հայաստանի եւ իր ժողովուրդին:

ՌԱԿ-ի Ծրագիր-Կանոնագիրը իբրեւ քաղաքական մտածողութիւն, յատկապէս Արեւմտահայաստանի ճակատագիրին նկատմամբ յստակ է ու մենք կը գտնուինք անզիջող դիրքերու վրայ, այնքա՛ն ատեն որ դեռ անլոյծ կը մնան ցեղասպանութեան թողած կորուստներուն հետքերը: Դասական հասկացողութեամբ Սփիւռքը, հայ Տարագիր սփիւռքն է, շարունակութիւնը Արեւմտահայ մեր ժողովուրդին, իր գեղահիւս արեւմտահայերէն լեզուով, ուղղագրութեամբ, գրական ստեղծագործութիւններով եւ գեղարուեստական արտայայտութեան բազմաճիւղ արտայայտող ձեւերով:

Հայաստան երկիրն ու ժողովուրդը իր Բ. եւ Գ. Հանրապետական իրարայաջորդ կառոյցներով կը ներկայանայ մեզի սիրելի՛ եւ ընդունելի, եւ ո՛չ մէկ բարդոյթ կամ քաղաքական կեցուածք կարող է հեռացնել մեզ անոր կենսատու ջերմութենէն: Ոչ մէկ գոյավիճակ, անկախ թէ խորհրդային վարչակարգ, չի կրնար պայմանաւորել մեր սէրը հայրենիքի նկատմամբ: Մեր սերունդները լիովին զգացին եւ ապրեցան հայրենի ժողովուրդին թէ՛ երկունքի համազօր դառն ցաւերը, եւ թէ` փառքն ու բերկրանքը արուեստի ու գիտութեան տաճարներու եւ կաճառներու նուաճումներուն: Հետեւաբար, այսօր, Հայաստանի անկախութեան 20 -ամեակին առիթով, ՀԱՅը, յանձնառու գիտակցութեամբ պէտք է զօրավիգ կանգնի իր պատմութեան եւ Հայրենիքին: Անխառն զգացողութեամբ հարկ է սիրել ու գնահատել մեր երեք հանրապետութիւններուն արձանագրած նուաճումները, եւ նոյնպէս գիտնալ բաց թողումները ու չկրկնել զանոնք: Տարիներու փորձառութեամբ իմաստացած մեր նախագահը Սերժ Սարգսեան կը յայտարարէ. «Մեզի համար սիրելի կամ ոչ՝ իշխանութիւնները ժամանակաւոր են, մնայունը` Հայրենիքն է»:

ՌԱԿ-ի 90-ամեակը թող առիթ հանդիսանայ եւ իր շուրջ հաւաքէ աշխարհատարած իր հաւատաւոր բոլոր ուժերը, որոնք տասնամեակներ շարունակ հոգեկան կորով ու լիցք պարգեւեր էին մեր կրտսեր սերունդներուն:

Որեւէ խորաթափանց ընթերցող պիտի նկատէ, թէ հրապարակային խօսքեր ու ելոյթներ, բանաւոր թէ գրաւոր, կը մնան անկենդան եւ անիրագործելի, եթէ չգործադրուին անոնք:

ա) Արդ, կրցա՞նք արդեօք բիւրեղացնել մեր ազգակերտումի առաջին կարգախօսը` որ պիտի տրուի մեզի իբրեւ հիմք մեր ազգային գաղափարախօսութեան, ուռճացած` բարիքներովը հայրենի պետական մտածողութեան:

բ) Ցեղասպանութեան 100-ամեակին ընդառաջ, Սփիւռքահայութիւնը, իբրեւ յետնորդներ նահատակ արեւմտահայութեան, պիտի կարենա՞յ ձերբազատուիլ իր բազմաճիւղ կաշկանդումներէն, ու կազմակերպուիլ իբրեւ պահանջատէր` ունենալով իր «Համահայկական Գերագոյն Խորհուրդը»:

գ) Սփիւռքահայութիւնը ընդունելով իբրեւ երկու-երրորդ համեմատութիւն հայութեան ընդհանուր թիւին, կրնա՞նք վերածել քաղաքական ու տնտեսական այն զօրաւոր համակարգին, որ կրնայ իր ազդեցութիւնը բանեցնել արտասահմանեան իր բնակավայր երկիրներու պետութեանց կողմնորոշումներուն մէջ:

դ) Հայաստանի անկախութեան 20-ամեակը թող ըլլայ հիմնաքարը Ազգային անկողմնակալ գաղափարախօսութեան: Երկխօսութիւններու փոխ-ըմբռնողութիւն, բարեկարգում եւ վերանայում անցեալի սխալներուն՝ պէտք չէ որ արգելակեն փոխադարձ յարգանքի զգացումները:

ե) Արեւմտահայերէն լեզուին համար վերջերս սկսան հնչել «երեմիական»ներ եւ ողբասացութիւններ: Այնքան ատեն, որ տարագիր սփիւռքահայ մը կը շնչէ, կը խօսի ու կը գրէ մեր գեղահիւս արեւմտահայերէնով, որ գոյ է գեղարուեստական գրականութեան եւ մամուլին մէջ, ուրեմն` դասալքութիւն է ընդունիլ բարձրաձայնուած այդ արտայայտութիւնները: Մեր բաղձանքն է նաեւ զօրավիգ կանգնիլ արեւելահայերէն լեզուի եւ ուղղագրութեան անհրաժեշտ բարեկարգումին, հետեւելով Թումանեանի, Իսահակեանի, Տէրեանի եւ անոնց սերնդակից միւս գրողներու «ձեռագիր»ին ճշգրտութեան:

Թող յոբելինական ամեակներու խորհուրդը վերանորոգէ մեր հաւատքն ու տեսիլքը հանդէպ ներկայ եւ ապագայ սերունդներու գաղափարի ոգիին ու գործին:

Կը հաւատա՞նք: Ուրեմն կանք ու գոյութիւն ունինք:

Այս է մեր կարգախօսը:

Անկախութիւն + Ապագայ = Ի՞նչ

Պարոյր Աղպաշեան, Պէյրութ, 3 Հոկտեմբեր 2011
 
Հայաստանի Հանրապետութեան անկախութեան 20րդ տարեդարձը, արդարօրէ՛ն, խանդավառեց համայն հայութիւնը, որուն ականատես եւ ականջալուր դարձանք բոլորս անխտիր, Հայաստանէն մինչեւ հեռաւոր թէ մօտաւոր հայագաղութները:
 
Անկախաբար տօնախմբութիւններէն, որոնք յաւելեալ փայլք ու հմայք տուին անկախութեան նշումին, պաշտօնական թէ ղեկավարական, եկեղեցական թէ կուսակցական, համայնքային թէ գաղութային, ճառային թէ բեմային ելոյթներէն, առաւել՝ գրաւոր խօսքերէն, գրութիւններէն թէ հրապարակագրութիւններէն, խիստ հետաքրքրական պիտի չըլլա՞ր խորհրդածել տիրող մտահոգիչ կարգ մը երեւոյթներուն մասին:
 
Աւելի դիպուկ՝ վերոյիշեալ բոլոր գործունէութիւններու, կատարումներու կամ անդրադարձումներու ընթացքին, անկախութեան շեփորահարումներէն անդին, ի՞ նչ ըսուեցաւ կամ գրուեցաւ այն տխուր երեւոյթներուն մասին, որոնք այսօր անկախ Հայաստանը կը տկարացնեն, կայլափոխեն, կաղաւաղեն ուկը ցնցեն:
 
Դժբախտաբար, պետական աւագանիէն մինչեւ Սփիւռքահայութեան մեծ մասը, տեղ մը գիտակցաբար, ուրիշ տեղ մը անգիտակցաբար, խօսեցան ու ճառեցին միայն վարդագոյն երեսներէն, գերազանցապէս, ինչպէս միշտ, թաթաւուն ու թրթռուն զգացական զեղումներով, մոռնալով որ այդլարերով չէ որ անկախութիւն կը պահուի կամ կը զօրացուի, իսկ այդ տրամաբանութեամբ ապագայի մասին խօսիլն իսկցնորք է:
 
Եթէ ճառախօսային մասերը տօնակատարութեանց, չէին կրնար ընդգրկել նման թւումներ կամ ճառախօսները կը խուսափէին այդ մասին անդրադառնալէ, այս կամ այն պատճառներով, ապա, ի՞նչ բանը կարգիլէր, Հայաստանի թէ Սփիւռքի մէջ, անկախութեան գործընթացը փառաբանելուն զուգահեռ, համարձակութիւնը ունենալուսեւովճերմակի վրայարձանագրելու նաեւ այն խոցելի իրականութիւնները, որոնք 20ամեայ անկախ Հայաստանին գոյերթը կը ստուերեն (զայն առաջնորդելով դէպիո՞ ր ապագան):
 
Հայ ժողովուրդը, իր դարաւոր պատմութեան ընթացքին, շատ յաճախ առանց անկախութեան ու պետականութեան, միշտ հեռու մնացած է դիւրաբեկ հայրենասիրական քարոզներէ ու խրատներէ, այլ որդեգրած է հաստատուն ու կարծր վարքագիծ մը, պարզապէս իր գոյութիւնը պահելու տեսլապաշտութեամբ:
 
Մեր դատումով, Հայաստանի անկախութեան տարեդարձը, համահայ սկզբունքի առումով պէտք է լուսարձակի տակ առնուի, համակողմանիօրէն զայն արժեւորելով, որոնցմէ ոչինչ կը կորսնցնէ Հայաստանի անկախութիւնը, իրապագայի հաշւոյն:
 
Ի դէպ, հայ ժողովուրդը, որ սիրահարուած է համահայկականութեան, իր խայտաբղէտ տնօրինումներով, այդ վայրի՞ն մէջ կը յաւակնի փնտռել (եւ գտնե՞լ) իր հայրենասիրական երազանքներուն եւ իրագործումներուն դղեակները, մինչդեռ, անկախութեան հզօրութեամբ եւ արդիւնաբերութեամբ, անիկա պէտք է դառնայ գործնական ու շօշափելի փարոսը ապագայականութեան:
 
Սակայն, անկախութեան տարեդարձը, անհրաժեշտ է որ դառնայհաշուեքննութեանեւհաշուեպահանջութեանմեկնարկային հանգրուան մը, ուր հանրագումարի կը բերուին երկրին նուաճումները, զանոնք աստիճանաբար աւելի զարգացնելով, բայց ամենէն աւելի ընդգծելով թերացումները, զանոնք հետզհետէ աւելի նուազեցնելով:
 
Գաղտնիք չէ որ պետական այրերը պիտի գովաբանեն իրենց իշխանութեան շրջանին կատարուած ձեռքբերումները (միշտ ապագայական ծրագիրներով՝ նախագահական, խորհրդարանական, կառավարական), բայց ընդունելի չէ որ քաղաքական կազմակերպութիւններ, հասարակական գործիչներ, մտաւորականութիւն, մամուլ, եւ այլն, մնան նոյն անբաղձալի հորիզոնականին վրայ, ունենալով տափակ ու ճոռոմ դերակատարութիւններ եւ կամ՝ որդեգրելով յարմարողական ու կրաւորական դիրքեր:
 
Եթէ ոմանք պիտի շարունակեն կաչաղակել, թէ իրենք կառչած կը մնան իրենցաւանդական ուղեգիծին, եկողգացող իշխանութեան ըսելով՝այո”, ծիծաղելիօրէն հաւկոյր ձեւանալով տիրող ահաւոր ու քանդիչ սովորութիւններէն (փտածութիւն, կաշառակերութիւն, անարդարութիւն, անվստահութիւն, աղանդաւորականութիւն, արտահոսութիւն, իրաւազրկութիւն, գործազրկութիւն, “մաֆիոզականութիւն ու մասամբ նորինք), ուրիշներ հաճոյախօսութեան, ստրկամտութեան, խնկարկութեան ու խնդրարկութեան խաչմերուկներուն վրայ պիտի դեգերին, ալ ինչպէ՞ ս կարելի պիտի ըլլայ Հայաստանի անկախութիւն պահել, կեցութիւն երաշխաւորել ու վերադարձ ապահովել:
 
Ցաւ ի սիրտ, մենք չտեսանք լրջամիտ ու նախանձախնդիր մօտեցում, քննարկում կամ դիտարկում անկախութեան նուիրուած ելոյթներուն եւ արձագանգներուն մէջ, ատոնք ըլլային ամպիոններէն, բայց մանաւանդ մամուլէն (բացի խիստ հազուադէպ պարագաներէ):
 
Ուղղակի շանթահարիչ չէ՞ , երբ Հայաստանի վարչապետը արտագաղթի երեւոյթին մէջ կը տեսնէդրականութիւն (որովհետեւ շարժո՞ւմ կառաջացնէ, հասո՞յթ կը բերէ, ազատութի՞ւն կը պարգեւէ), իսկ Իրանի թեմի առաջնորդըկը գուժէ՝զայն պէտք չէ ահազանգի վերածելմինչ Արամ Ա. Կաթողիկոս կը շարունակէ ուժգնապէս դատապարտել զայն:
 
Նախագահ Սերժ Սարգսեան, անկախութեան տօնին առիթով, իր արտասանած խօսքին մէջ կըսէ. “Սա նոր Հայաստանն է, որ տեսած է շատ բան, բայց հայեացքը ուղղած է ապագային”:
 
Ճիշդ է ըսուածը, սակայն, երբ ներկայի անհարթութիւններով եւ ապագայի անորոշութեամբ կը խորաչափենք այս միտքը, գոնէ պահիկ մը, սարսռալու արհաւիրքի առջեւ չե՞նք գտներ մենք զմեզ, ըլլայ պետութիւն, եկեղեցի թէ առ հասարակ հայութիւն:
Եթէ ոմանց համար անկախութեան տարեդարձը միայն տօնախմբումի, զօրահանդէսի, գեղեցիկ խօսքերու, կերուխումի օրեր են, շա՜տ կը սխալին, անիկա է՛ նաեւ ինքնաքննադատութեան, ինքնասրբագրութեան եւ ինքնավերանորոգութեան պատուանդան մը, պետականութեան հզօրացման ու հասարակութեան բարեկեցիկութեան պայծառ հեռանկարով:
 
Այլապէս՝ անկախութեան տարեդարձը կը մնայ օրայինօդային նշում, իսկ ապագայի հայեացքը դէպիդուրս:

                                                                                                                          

 
18 comments
  1. Russian Batallion

    It would be very interesting to know Sassounian’s opinion with respect to the participation of the Russian KGB batallion in the September 21 military parade.

    Mleh Ishkhanian – Beirut

    1. Armenia and Russia

      Armenia and the Russian Federation are natural allies.   In the same fashion as Canada, US, UK and Australia view each other as natural allies.

      Most Armenians were just as proud of the Russian Federation Army as they were proud with the Armenian Army.

      The 102nd Russian military base in Armenia has some 5,000 combat ready troops with joint command with the Armenian Army.  In addition, there are four more detachments of Russian frontier troops numbering 4,700 servicemen, on the defense of Armenian borders – three of them patrol the Turkish border, and one – the Iranian.

      In case some of you forget, in 1993 during the Artzakh war, Turkey mobilized its tanks on the frontiers with Armenia.  Rest assured if an opportunity presents itself, Turkey will roll its tanks over Armenia without any hesitation, and the hostile-US-State-Department with spineless-Europe will justify Turkey’s aggression as a self-defense measure. 

      Looking forward to greater expansion of military ties with the Russian Federation.

      1. Do Not Try To Terrorize Us With The Turkish Scarecrow

        Berge,

        For God’s sake do not terrorize us with the Turkish scarecrow…. The Turks massacred us, the Turks will rape us and so on… Your complexed mentality belongs to the past and is irrelevent to the ideal of Proud and Independent Armenian Statehood that was created in 1991. It failed by the 1998 coup d’etat, further collapsed by "October 27" 1999 Armenian Parliament Massacre guided and orchestrated by the Russian GRU (Military Intelligence) and finalized by March 1, 2008 Massacre in downtown Yerevan.

        Although this squint-eyed mentality was in great demand during the Soviet domination of Armenia (the Soviet-Armenian court intellegentsia marketted it unceasingly) and sadly also has a certain market demand today, during the reign of the ex-komsomol, ex-communist and Russian KGB remnants that rule today’s "Independent" Armenia, I believe that the will of the Proud Citizens of Armenia will soon successfully overcome it. 

        1. Genocide scholars note

          Genocide scholars note that the Armenian genocide is on-going and only ceases when the perpetrators, the Turkish government and its people stop their denial of genocide of Armenians.

          Turkey has maintained a militarized hostile border blockade on Armenia’s Western frontiers for two decades. According to the IMF (International Monetary Fund) Turkey’s hostile economic border blockade is costing Armenia US $1 billion loss in trade on an annual basis.  That means loss of jobs and economic survival of Armenians in Armenia. The economic border blockade imposed by Turkey is an act of war under international law, and is an ongoing act of genocide. 
           
          — The Turks have not only murdered humans, destroyed an ancient culture, civilization and rewritten history, but 99.7% of Turks continue to legitimize the act as well as the racist ideology that led to the act. —  Denial is not just the simple negation of an act; it is much more the consequent continuation of the very act itself. —
           
          Genocide should not only physically destroy a community; it should likewise dictate the prerogative of interpretation in regard to history, culture, territory and memory, as the victims Armenians never existed.
           
          The impact of the Turkish land blockade prevents Armenia from connecting to Europe and the Middle-east for trade, imports and exports across Turkey to Europe and the Middle-east. A nation cannot sustain a healthy economic survival without direct access to the outside world. Turkey is in violation of many international organizations that prohibit member states to have closed borders such as the WTO (World Trade Organization) and TRACERA (Trade Route Access).
           
          — Armenians are forced to seek economic survival elsewhere outside their natural environment, language, culture, customs, etc.  This is in fact genocide. —  Genocide is a coordinated plan of different actions aiming at the destruction of essential foundations of the life of national groups, with the aim of annihilating the groups themselves, to bring about the disintegration of the political and social institutions, culture, language, national feelings, religion, and the economic existence, and the destruction of the personal security, liberty, health, dignity, and even the lives of the individuals belonging to such groups.
          1. Regarding the Blockade -Borders being closed—-

            I  am basing  my this info on what the Armenian H1 T.V.  channel  only a few  hours ago showed…

            There was a  landslide  on route  out  of Vanadzor to both Georgian and Turkish borders and one truck  had fallen into the river  next to the roadway down showing wheels up , above  water. 5  persons  missing  so far.

            There were two more  very long  trucks still on the road, plus  many other vehicles that did  not slide  down. Then I noticed  and read  on one  of the large trucks NAKLIAT and other Turkish words…a Transport  Truck this was.

            Borders  are  in fact  open  and business is carried  on despite  all the NOISE  for border  opening!!!!

            Go figure  that  out. Indeed  many, including  self  knew and know about  this illegal contraband  business, but  I did  not imagine the scope  of  it would include  huge trucks hauling heaven  knows  what Turkish cheap stuff  into Armenia. Why, didn´t you read what  Harut Sassounian  said  about  T-Shirts  handed  out to attendees  of 20th Anniversary? They had  "Made  in Turkey" labels  on them.

            I have two Armenian made T-Shirts, each from my attending the High Tech Expos  3 months ago and last  year at  the Marriott, Yerevan. Much better quality purchased this side  of the ocean.

            So  the saying goes  "Cug@  Klukhen  g´hodi" – the fish stinks from head.

        2. Turkish Terror Galore

          "Serious reforms were first attempted during Ottoman Turkey’s Tanzimat (Reorganization) period of 1839 to 1876. Pushed by Europe, Turkey declared measures, quickly proven ineffective to safeguard the rights of its subjects, including Armenians.

          A Turkish constitution was then declared in 1876 but suspended, along with parliament, just two years later.
           
          Article 61 of the Treaty of Berlin, signed in 1878 by the European powers, Turkey, and Russia, guaranteed the safety of Ottoman Armenians but was dead before the ink dried.
           
          Turkish "reforms" reached new levels in the 1890s with massacres of hundreds of thousands of Armenians.
           
          In 1908 came the "reformist" Young Turk party. Inspired by European ideals. It pledged liberty, equality, and fraternity. "Reform" culminated in the cataclysm of 1915.
           
          Turkey’s next European-inspired "reformer" was Kemal Ataturk, who all but finished off the country’s remaining Armenian, Greek, and Assyrian Christians, not to mention thousands of Muslim Kurds.
           
          He seized historical western Armenia, which Europe had promised to Armenians, and attacked the just-reborn Armenian Republic while Europe looked on.
           
          Ataturk’s "reformist" legacy endures to this day: Genocide denial, the blockade of Armenia, and 80 years of military coups, human rights abuses galore, and even massacres, all tolerated by Europe.
           
          Today comes yet another collection of Turks pledging European-approved "reform." This too will end in disaster if history is any guide. Given Europe’s wretched record regarding Armenians, there is little evidence that the EU will ever restrain Turkey against Armenia."
           
          The Turks have not only murdered humans, destroyed an ancient culture, civilization and rewritten history, but 99.7% of Turks continue to legitimize the act as well as the racist ideology that led to the act. Denial is not just the simple negation of an act; it is much more, the consequent continuation of the very act itself. 
           
      2. Talking On Behalf Of “Most Armenians”

        Dear Berge, and please, do not speak on behalf of "most Armenians" – "Most Armenians were just as proud of the Russian Federation Army as they were proud with the Armenian Army", you declare. 

        One of the reasons of the 1998 February coup, strengthened by the next phase – assassination of the creator of the Armenian National Army  Sparapet Vazgen Sarkissian by Russian KGB’s and GRU’s medal-bearing agents in Armenia, was to provide those "most Armenians" the opportunity to watch proudly today the parade, Russian KGB border batallions marching on Armenian Independence Day.

        I do not deny that those who bear such mentality are very sadly many in Armenian Reality, but they do not constitute at all "most Armenians" as you very mistakenly try to convince on behalf of "most Armenians".

        Fortunately!

  2. Anniversary

    I’ve been waiting 20 years for the government to uphold the constitution. Frankly, the time ran out a long time ago.

    Article 65 states,

    "Deputies may not engage in entrepreneurial activities, hold a position in state or local self-government bodies or in commercial organisations, perform other paid work except for scientific, pedagogical or creative work."

  3. A Diasporan´s viewpoint

    The Diasporas (North America, South America, EU, Russian Federation and Middle East) need to make a real effort to have a Central Council each, around which all existing and future establishments gather irrespective of ideology.

    As explained elsewhere in my various postings these Central councils can be formed through the professional associations with the participation of other existing cultural, compatriotic, benevolent organizations and parties. A primary objective of the Council should be the establishment of the National Investment Trust Fund that would loan funds to achieve various critical objectives.

    In order that our voices are heeded, we need to be in Armenia by proxy. This, I believe can be realized by having our permanent delegates from our 5 main Diasporas in the Ministry of Diaspora.

  4. Armenia forever

    For Armenia and Armenians worldwide, PanArmenianism should partner in the various Armenian centers of the world.  Should we dedicate effort and energy to interact much more intergenerationally and Globally? Develop ownership of our common culture? Strengthen schools?  Create investment opportunities?

    Once we begin tackling these visions, missions, and goals, then we can really celebrate!!!

  5. No need of “Western Armenia”!

    Sassounian states, "Two decades ago, Armenians did not have a single independent Republic. Now they have two, and look forward to the day when the two republics are joined by a third — Western Armenia — to form the Republic of United Armenia!"

    It’s time really to rejoice. But is it? I would argue that it’s only superficially so for a variety of reasons about which here in Keghart.com and elsewhere people have spoken up.

    Mr. Kalsahakian of Azad-Hye points out ten years ago people argued that the Republic was too young and faced innumerable problems right from the start. What the Ministry of Diaspora says now it’s not any different when she claims that the Republic is only an adolescent. One wonders when will it grow up?

    As to looking forward to the day for a yet another republic, "Western Armenia", I would have expected Sassounian to be more careful for what he wishes for, instead of making a boisterous  statement with an exclamation mark at the end to add a bit of more pomp. Who needs a "Western Armenia" if it will be similar to RoA and RNK? Are western Armenians, the Diasporan Armenians happy with what they already see?

    If it will be more of the same then no need of such a third republic called "Western Armenia". God forbid! (Աստուած չընէ).

  6. Assumptions

    I agree with Mleh’s assertion about the Turkish "scarecrow". The problem is that the Turkish tanks did advance towards the Armenian borders in early 90s. Didn’t they? Yet again, despite that fact I think the Turkish boogeyman has been overly used to manipulate public opinion and create a favorable atmosphere towards whoever has been in power in Armenia, whether during the Soviet period or at present.

    With respect to KGB’s and GRU’s involvement in several crucial periods and assassinations during contemporary history of Armenia, I think it’s an assumption, neither proven nor disproven. Yet again, there is merit to the claim. It is not uncommon to subjugate or "tame" an "unruly" country so close to a superpower through coup d’etats, assassinations and direct military expeditions. It’s in the nature of politics. After all such measures are extensions of diplomacy when it fails.

    Throughout central and southern America US implemented such an approach for decades, and as far as Russia is concerned the latest example was showing a stick to Georgia. Was Armenia immune to such measures? I believe the answer is no, and for the sake of argument, several "unexplained" events that happened, whether the assasination of Vazgen Sargsyan, or the massacre at the parliament or the March 1-st tragedy, should be viewed on a broader scale and not only as the result of "internal" bickering between competing forces within Armenia. Alternative possibilities should not be excluded no matter how hard they are to swallow.

    1. Regards to Shant

      Dear Shant,

      I highly appreciate your healthy and substantiated approach. An advance of the Turkish tanks indeed happened, however only after they sensed the possibility of a decision which was about to be taken by the then HHSh leadership to storm into Nakhichevan.

      Concerning the involvement of the KGB & GRU in 27 Terrorist Attack, you should be aware not only of late KGB Col.  Alexader Litvinenko’s revelations (assassinated by the GRU in London), but also read Free Investiogative Journalist Vahagn Ghoukassian’s analyses http://against-terror.narod.ru/skaut.htm and Avetis Harutyunian’s (Vano Siradeghyan’s) "Gyadaneri Zhamanak@", as well as make proper judgements in the light of the failed attempt of the "Alpha" Elite Brigade brought from Moscow to liquidate Nayiri Hounanyan’s group and efface the traces.

      Respects and best regards,

      Mleh Ishkhanian

      1. Turkey Lethal Threat

        Azerbaijan attempted to attack and enter Armenia on three fronts: from Nakhichevan (Sadarak-Yeraskh); from the eastern frontier at Degh in the south; Noyemberian in the north.

        There was a coordinated plan by the Turkish army and Azerbaijan for the attacks. Azerbaijan’s Aliyev had high hopes that Turkish tanks would roll over Armenia from the west. 
         
        Turkey’s determination was encouraged by the serious crisis of power in Russia, where Moscow was occupied with internal conflict between Boris Yeltsin and Khasbulatov, and the storming of the Russian parliament. Turkey was trying to exploit the political crisis in Russia to attack Armenia, under the pretense of a fight against the Kurds.
         
        Turkey, like the so-called “Mleh Ishkhanian,” was hoping Russia would be occupied with its own internal turmoil. Ankara hoped to attack Armenia and force Russian frontier guards to withdraw, leaving the newborn independent Republic of Armenia defenseless.
         
        Sounds familiar? It should.
         
        Kemal Ataturk, who all but finished off Turkey’s remaining Armenians, seized historic Western Armenia and attacked the just-born first Armenian Republic (1918-1920) and occupied nearly 60% of the Armenian republic’s territory.
         
        Another example? 
        Turkey’s occupation of Cyprus.
    2. A Few Facts

      With due respect to some views expressed here under differernt titles such as "Assumptions", "Russian Allies", I offer the following:

      In 1993, during Turkish Prime Minister Ecevit’s tenure, when the NK war was tilting towards us, he brought up some forces near the RoA border. Exactly then Russian Gen. Shaposhnikov, in charge of the Caucasus, told him, "You just dare—" in response to the former´s threats to enter Nakhichevan.

      Though there  may have  been many speculations as to the killings at the RoA Parliament by Nairian…that  this or that  power or even our adversarries might  have set him up…his answer was (right after the killings when the correspondents of several news agencies interviewed him), "Enough sucking the blood of the people…"

      A tragedy indeed for all Armenians, but then you see when the people rebel or stand up, nothing can stop them.

      I only hope that our government will steer away from all shortcomings and address much-needed reforms immediately. This, for internal  issues.

      As regards to the most disturbing and dangerous issue at hand–the Protocols. If all of a sudden Turkey ratifies and sends it to our side to do so, we will be in real big trouble.

      Hasgtsoghin parev. 

       

    3. Turkey is a growing threat to peace

      October 3rd (18 years ago) marks a historic day when all the armed forces of Armenia were on hair-trigger alert for a possible air attack from Turkey.

      Turkey concentrated a solid military contingent at the Armenian border. The Turkish army deployed armored vehicles and artillery of the 220th mechanized and the 9th artillery alignment of the Sarighamish division of the Turkish army at Bayraktaran border village.
       
      Heydar Aliyev was counting with high hopes on opening a second front against the Armenia state. Turkish premier Tansu Ciller, openly demonstrated her annoyance with the Armenians’ success, stated that Turkey “is not going to sit back and do nothing”.
       
      Turkish newspapers voiced open threats of genocide, one columnist Mustafa Ozfatura wrote "we will make sure that the number of the Armenians in Armenia becomes as much as a museum statistic.
      1. General Shaposhnikov

        General Shaposhnikov  responded  to Mr. Ecevit  the Prime Ministre  of great Turkey and I quote "You just  dare…" Shaposhnikov was  the general of the Russian army stantioned in the Caucasus  then.

        I happened  to be in the Armenia  hotel in Yerevan when the news was broadcast.

  7. Armenia’s Foreign Policy

    During the 8th to 10th centuries, one fundamental point of Byzantine diplomacy emerged very clearly, that on no account could the Kingdom of Armenia be allowed to fall into rival Arab or Persian hands. Armenia’s independence was so essential to preserve regardless of the difficulties in dealing with it were.  

    Medieval Armenia was bounded on the west by the Byzantine Empire, on the south by the Arabs Caliphate of Baghdad, and to the east by the Persian Empire. 
     
    Armenia’s foreign policy conduct was complimentarian to the three neighboring superpowers of the era.  In the interest of achieving peace – a state alien to Armenians – Armenia carefully balanced the influences of its rival neighbors.  This foreign policy resulted in the golden age; Armenia’s capital city Ani flourished; Armenia became a populous and prosperous nation, exerting political and economic influence over surrounding states and nations. 
     
    Its existence depended on these rival empires desiring an independent Kingdom of Armenia as a buffer state, and Armenia itself being strong enough to maintain this status.
     
    Fast forward to the 21st century, replace the Arab Caliphate of Baghdad with the Russian Federation; replace the Byzantine Empire with the West (US State Department and EU); and replace the Persian Empire with the modern state of Iran. 
     
    When Armenia’s relations with the Russian Federation reach a new height, the West (US & EU) acts alarmed and seeks to increase ties with Armenia via NATO and EU associations.  When that happens, Armenia sways few degrees from its central-neutral position towards the West.  
     
    Iran in turn would be alarmed and seeks to deepen relations with Armenia via trade and mutually beneficial energy projects.  Armenia then sways back few degrees in a reconciliatory move towards its  eternal and friendly neighbor Iran.
     
    Armenia’s foreign policy remains neutral-central and follows a conciliatory approach towards the superpowers de jure.  Its mature and stable foreign policy only sways few degrees in any one direction, then returns back to its central neutral position.  No taking sides! – Armenia cannot and will not chose any sides; Armenia’s foreign policy is complimentarian.
     
    Armenia is about to enter a new level of cooperation with NATO (binding agreements), Iran will soon approach Armenia and seek mutually beneficial agreements on trade and energy projects.  Russia will return with greater enticement to pull Armenia again towards its sphere of influence with security related agreements beneficial to both countries.
     
    One thing for certain that has not changed for centuries are the Turkish and Azeri lethal threat to annihilate Armenia.  They are real.  It is all driven by the West’s thirst for Central Asia/Caspian Basin oil and gas reserves.  It is all about access routes and control of the world’s largest oil & gas reserves.
     
    For a quick comparison say to Georgia’s foreign policy, it made a fatal mistake by aligning its foreign policy 100% with the US State Department.  Georgia’s deficient foreign policy alienated a major superpower that shares 723km with the Russian Federation on its northern borders.  As a result, the Russia Federation whacked Georgia on August 8, 2008, and it is not over yet.
     
    Here is a 3 minute video that proudly displays Armenia’s key accomplishment guaranteeing security & stability:
    http://www.youtube.com/armenia2011

     

Comments are closed.

You May Also Like