«Նահանջը Առանց Երգի» Վէպի Թարգմանութեան Առիթով

Հարցազրոյց՝  Պերլինահայ Համայնքի Կարկառուն Դէմքերէն

Սամուէլ Յովասափեանի Հետ

Համօ Մոսկովեան, Պերլին, 2 Հոկեմբեր 2012

Գիտարուեստական (թեքնիք) պատճառներով կարգ մը հայերէն գրութիւններ ստացուած թուականներուն չհրատարակուեցան: Ներողամտութիւն կը խնդրենք հեղինակներէն, յատկապէս Համօ Մոսկոֆեանէն որու հարցազրոյցը Պերլինահայ արձակագիր Սամուէլ Յովասափեանի հետ արեւմտահայերէն լեզուով կը ներկայացուի փոխանակ արեւելահայերէնի երիզագրութեան անյստակութեան պատճառով:Խմբ.

Հարցազրոյց՝  Պերլինահայ Համայնքի Կարկառուն Դէմքերէն

Սամուէլ Յովասափեանի Հետ

Համօ Մոսկովեան, Պերլին, 2 Հոկեմբեր 2012

Գիտարուեստական (թեքնիք) պատճառներով կարգ մը հայերէն գրութիւններ ստացուած թուականներուն չհրատարակուեցան: Ներողամտութիւն կը խնդրենք հեղինակներէն, յատկապէս Համօ Մոսկոֆեանէն որու հարցազրոյցը Պերլինահայ արձակագիր Սամուէլ Յովասափեանի հետ արեւմտահայերէն լեզուով կը ներկայացուի փոխանակ արեւելահայերէնի երիզագրութեան անյստակութեան պատճառով:Խմբ.

ՀԱՐՑՈՒՄ.- Պրն. Յովասափեան, որպէս Պերլինի հայկական համայնքի կարկառուն դէմքերէն եւ մտաւորականներէն, պիտի փափաքէինք լսել Ձեր կենսագրոթեան մասին:

ՊԱՏԱՍԽԱՆ.- Ծնած եմ Իրան, տարրական կրթութիւնս ստացած եմ Թեհրան եւ 1965-ին մեկնած եմ Սովետական Հայաստան ուսանելու: 1971-ին աւարտած եմ Պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ Այդ թուականէն սկսեալ կ’ապրիմ Պերլինի մէջ։ Այստեղ գալս պատահական չէր. Իրան վերադառնալ չէի կրնար։ Շահին վարչակարգը չէր ձգեր, որովհետեւ Ս. Միութեան մէջ ուսանած էի…։ Այդ պատճառով ալ եկայ Պերլին, ուր կարող էինք անժամկէտ անձնագիրով ապրիլ։

Ամուսնացած եմ, ունիմ 3 երեխաներ, հակառակ որ թեքնիքական կրթութիւն ստացած եմ, զիս կը հետաքրքրէ գրականութիւնը, մասնաւորապէս՝ հայ գրականութիւնը։

1975 թուականէն սկսայ գրել: 1990 թուականէն սկսայ գերմաներէն պատմուծքնր գրել, որոնցմէ երկուքը տպագրուեցան գերմաներէն գրող օտարերկրացիներու ժողովածուի մը մէջ։ Քաջալերուած շարունակեցի գրել եւ 2004 թուականին յաջողեցայ գիրք հրատարակել գերմաներէնով։ Ապա Երեւանի մէջ զայն հրատարակեցի հայերէնով։ Գրեցի վէպ մը 2009 թուականին, որ շատ այժմէական էր՝ “թրաֆիքինկ”ի մասին։ Տարբեր մաֆիոզ խումբեր, Ս. Միութեան երկիրներէն կանայք խաբէութեամբ կը բերէին եւ կ’օգտագործէին հասարակաց տուներու մէջ։ Վէպը կը կոչուի «Սպասիր եւ Նա Կգա», խմբագիրը՝ կինօ-քննադատ Սերկէյ Գալստեանն է, ինքն է որ առաջարկեց այդ վերնագիրը։ Ինծի համար շատ կարեւոր է եւ բաւականին ժամանակ խլեց Շահան Շահնուր թարգմանելը։ 6 գիրք հրատարակած եմ, սակայն մեծանուն վիպասանին՝ «Նահանջը Առանց Երգի» վէպի թարգմանութիւնը կը համարեմ գլուխ-գործոցը։

ՀԱՐՑՈՒՄ.- Ինչո՞ւ համար Շահան Շահնուրի «Նահանջը Առանց Երգի» վէպը թարգմանուեցաւ գերմաներէնի:

ՊԱՏԱՍԽԱՆ.- Ես 30 տարիէ ծանօթ եմ Շահան Շահնուրին որպէս վիպասան։ «Նահանջը Առանց Երգի»ն 1980 թուականին տպագրուեցաւ Երեւանի մէջ եւ ես զայն կարդացի մի քանի անգամ։ Վէպը բաւականին բարդ գրուած է եւ առաջին ընթերցանութեամբ հասկնալը բաւականին դժուար է։

Մի քանի տարի առաջ, գերմանացի գրաքննադատ մը, դասախօսութիւն տուաւ Պերլինի հայ համայնքին մէջ, Շահան Շահնուրի եւ «Նահանջը Առանց Երգի» մասին, զայն դասելով համաշխարհային գրականութեան շարքին։ Իր վերլուծութիւնները շատ դրական էին վէպին մասին։ Ներկաները հետաքրքրուեցան թէ վէպին գերմաներէն թարգմանութիւնը կա՞յ: Պարզուեցաւ որ չկայ։ Գրաքննադատը Պրել, Պոխումէն, ըսաւ որ ինք կարդացած է անգլերէն թարգմանութիւնը, որ 1980 թուականին տպուած է Լոնտոնի մէջ։ Անկէ ետք իմ գերմանացի ընկեր Պենշեւը, որ շատ տպաւորուած էր դասախօսութենէն, առաջարկեց որ թարգմանեմ, եւ ինքը կը խմբագրէ։ Այդ բաւականին ծանր պարտաւորութիւն էր եւ փորձնական քանի մը էջ թարգմանելէ եւ հաւանութիւն ստանալէ ետք շարունակեցի ընկերոջս խրախուսմամբ։

Շահնուրի այդ վէպը ժամանակակից է եւ կառուցուած է համա-մարդկային սիրոյ եւ գաղափարներու վրայ։ Բոլորովին չի խանգարեր օտարին որ վէպը կարդայ եւ մեծ բաւականութիւն ստանայ։

ՀԱՐՑՈՒՄ.- Ինչպիսի՞ ծրագիրներ ունիք մօտիկ ապագային։

ՊԱՏԱՍԽԱՆ.- Հիմա ինծի ամենէն շատ կը զբաղեցնէ Հայաստանի վիճակը եւ Սփիւռքի հայութիւնը։ Յաճախ հայկական կայքէջերու վրայ յօդուածներ կը գրեմ։ Շատ կարեւոր կը համարեմ որ գերմանահայութիւնը կամ գերմանալեզու հանրութիւնը իմանայ, թէ ինչպէ՞ս եւ ինչո՞ւ արեւմտահայութիւնը այդպիսի տխուր վախճան ունեցաւ։ Այդ առումով նշանաւոր դիւանագէտ եւ պատմաբան Ճոն Կիրակոսեանի գիրքերը կարեւոր կը համարեմ։ «Առաջին Համաշխարհային Պատերազմը եւ Արեւմտահայութիւնը» եւ «Եւրոպական Դիւանագիտութիւնը եւ Արեւմտահայութիւնը» կը թարգմանեմ եւ կը միացնեմ մէկ գիրքի մէջ, զանց ընելով մանրամասնութիւնները։ Շատ գիրքեր գրուած են արեւմտահայութեան մասին, բայց այն որ Ճոն Կիրակոսեանն է փոխանցեր մեզի, նմանը չկայ…։  Յոյսով եմ որ պիտի կարողանամ վերջացնել եւ տպագրել։

2 comments
  1. Parev Baron Hovasapian

    Parev Baron Hovasapian,

    Shad urakh em yev hbard vor spyurqum tsez nman patkareli Hay kapri, ov sharunakum e Hayapahpanutyan gortsy gir yev grakanutyan, hodvatsneri michotsov artsartsum eq karevoraguyn hasarakakan hncheghutyun unetsogh temaner. Shahnuri veraberyal tser gaghaparnery hamamardkayin siro, hamamardkayin arjeqnerin haghordakits linelu hrashali gaghapary hianali eh. Bravo TSEZ! Miteh otarnery karogh en antarber mnal  METSN TUMANYANI poemneri steghtsagortsutyunneri nkatmamb? Voch, iharke voch! Hiravi hpartanum em tzezanov. Lusavor apaga em tsankanum tsez yev bolor Hayeris.
     

  2. May Denier Feel the Pain

    Look at ancient maps and you will see there was no Azerbaijan; no other lands other than Great Armenia in that region.

    In 1915 my two huge Ehramjian families and other near-families were violently killed. All their lives they had dreamt of living free of Turkish slavery.

    Turks committed genocide against my people because they saw the dawning of freedom all over the world.  Turks believed Armenians should stay slaves or be killed.

    Because of the Genocide of 1915 to this day I and my family are suffering. We are being "genocided" every second of our lives.

    Armenia, Artsakh (Nagorno-Karabagh) and Western Armenia are not Turkish. They belong to Armenians.

    We are going to get our lands back through peace. Remember my Words. They are the words of Jesus.

    But first of all it is respect which every massacred, raped, beaten, burned Christian Armenian is entitled to.

    Remember the Treaty of Lausanne? Unfortunately, my uncle Haykaz Ehramjian was killed in 1941 and is an unknown soldier, but Jews of today deny my pain and don't recognize the Genocide of Armenians.

    The Lord will take His revenge. This is what I pray for.

Comments are closed.

You May Also Like