Վկայութիւններ Մեծ Եղեռնի Սուգին Մէջ

Հեղինակ՝ Համօ Մոսկոֆեան, Պէյրութ-Վիսպատէն-ՖրանկՖուրթ, 21 Ապրիլ 2010


Վերջապէս, Տէր պիտի կանգնի՞նք մեր միլիոնաւոր «կորուսեալ» զաւակներուն՝ մէկ կողմ դնելով բիւզանդական պառակտող վէճերն ու հայրենաքանդ պայքարը:

«Ե՛ս, Նուրէտտին Կէօնտէն, հայ-քրիստոնեայ մկրտուեցայ Հեսսէնի հայերու հոգեւոր հովիւ – Սէրովբէ Վարդապետին կողմէ: Այժմ Սիմոն կը կոչուիմ, տարօնցի եմ, «Գըզըլ Աղաճ» – Կարմիր Խաչ գիւղէն՝ որուն մօտիկ ժայռի վրայ ուխտի կ՝երթանք Սուրբ Գէորգ-Խըտըրի Ձիուն սմբակներուն հետքերուն մօտ: Մեր մօտ ծնած է կ՝ըսեն՝ Մեսրոպ Մաշտոց»:

Հեղինակ՝ Համօ Մոսկոֆեան, Պէյրութ-Վիսպատէն-ՖրանկՖուրթ, 21 Ապրիլ 2010


Վերջապէս, Տէր պիտի կանգնի՞նք մեր միլիոնաւոր «կորուսեալ» զաւակներուն՝ մէկ կողմ դնելով բիւզանդական պառակտող վէճերն ու հայրենաքանդ պայքարը:

«Ե՛ս, Նուրէտտին Կէօնտէն, հայ-քրիստոնեայ մկրտուեցայ Հեսսէնի հայերու հոգեւոր հովիւ – Սէրովբէ Վարդապետին կողմէ: Այժմ Սիմոն կը կոչուիմ, տարօնցի եմ, «Գըզըլ Աղաճ» – Կարմիր Խաչ գիւղէն՝ որուն մօտիկ ժայռի վրայ ուխտի կ՝երթանք Սուրբ Գէորգ-Խըտըրի Ձիուն սմբակներուն հետքերուն մօտ: Մեր մօտ ծնած է կ՝ըսեն՝ Մեսրոպ Մաշտոց»:

«Ե՛ս, Ալի «կեաւուր» Իհսան, Ատըեամանէն՝ 15 տարի անցուցած եմ թրքական ֆաշիզմի բանտերուն մէջ՝ դաւանափոխ հայու զաւակ եմ, այժմ ապաստանած եմ Հայաստան, Քիւրտիստանի լեռներուն վրայ վրէժս լուծելով մորթուած իմ պապերուս արեան համար»:

– «Ե՛ս, Սասունցի Արմէն, Մուշի մէջ այսօր հազար ընտանիքէ աւելի հայեր կան: Բանտին մէջ քիւրտ ղեկավար Օճալան կոչ ըրած է իր ազգակիցներուն- Գացէ՛ք հայերուն ոտքերն ու ձեռքերը համբուրեցէ՛ք, ներողութիւն խնդրելով ձեր հայրերուն կատարած ոճիրներուն ու կոտորածներուն համար»:

– «Ե՛ս, Էչպէր Եազմուրտէրելի, Հրանդ Տինքին հարցուցի թէ, Հայաստանի հայերը քեզի սփիւռքահայ կ՝ըսեն: Իրենց բացատրէ ըսի, որ Թուրքիոյ բանտերը 18 տարի իր կեանքը փճացուցած, թատերագիր թուրք ընկերդ կ՝ըսէ, որ Արեւմտեան Հայաստանը քո՛ւ հայրենիքդ է»: – «Մենք չե՛նք եկած այս հողերը գալու եւ տանելու, այլ մնալո՛ւ եւ պահպանելու» (Հրանդ Տինք, «Թիքքօ»):

 
– «Սապիհա Կէօքճէն, բուն անունով Խաթուն Սէպիլճեան, եղած է Ուրֆայի որբանոցի սանուհի, այնթապցի, որուն Քէմալ Աթաթիւրք որդեգրած է 1920ականներու սկիզբը, ստացած է բարձրագոյն կրթութիւն եւ դարձած է Թուրքիոյ առաջին կին օդաչուն» – Հրանդ Տինքի հարցազրոյց-բացայայտումները:
 
– «Ազգականներս վերջին Համշէն այցելութեանս ժամանակ հարց կու տային թէ՝ դարձեալ հայ պիտի ըլլա՞նք» – Ալիս-Ալիյէ Ալթ, պատմաբան, հոգեբան:
 

Քրտացած Հայեր
Տակաւին կարելի է էջերով վկայութիւններ տալ հայու այն բեկորներուն մասին, որոնք զանազան դիմակներու, դաւանանքներու, գաղափարականներու, անուններու տակ, վերապրեցան հայոց Մեծ Եղեռնը, եւ այսօր, 21րդ դարու շեմին, զանգուածային թէ էլեքտրոնային լրատուութեան միջոցներու ժամանակաշրջանին մէջ, երբ Թուրքիոյ հայածին նախագահ Ա. Կիւլ եւ Արցախահայ նախագահ Ս. Սարգսեան կը մտմտան որոշելու հայ-թրքական յարաբերութիւններու ապագան, երբ աւելի քան 30,000 թուրք լուսաւորեալ մտաւորականներ եւ հանրայայտ անձնաւորութիւններ ներողութիւն կը խնդրեն հայ ժողովուրդէն՝ աննախընթաց կերպով կը նշուի հայոց Մեծ Եղեռնի 95-ամեակը որպէս ազգային վերածնունդի տարի՝ ապա եւ կը շարունակենք Մայր Հայրենիքի թէ Սփիւռքի մէջ, զբաղուիլ բիւզանդական զզուելի վէճերով ու պոռոտախօս յայտարարութիւններով:

Կարծես թէ հայոց ճակատագիրը Լիբանանի, Հայաստանի թէ Ամերիկայի մէջ՝ «ժառանգ» մնացած է հատուածի մը կողմէ, որուն «Աստուածային Շնորհք»ով՝ Մովսէս Մարգարէի նման, «կտակուած» է խելք ու խրատ տալ, թէ հայ ժողովուրդը ի՞նչ պէտք է ըսէ կամ ինչպէ՞ս գործէ: Գաւաթ մը ջուրի մէջ բարձրացուած այս փոթորիկները, Երեւանի քաղաքապետի կամ Լիբանանի երեսփոխանական ու վերջերս «վերջ գտած» Կլէնտէյլի քաղաքապետական ընտրութիւններուն՝ ԱՄՆ: Մինչ, մեր միլիոնաւոր համշէնահայ, «քրտացած», «թրքացած», «արաբացած», Ասորի եւ Զազա դարձած «կորուսեալ» քոյրերն ու եղբայրները, որոնցմէ շատերուն հանդիպած ենք Թուրքիոյ, Սուրիոյ, Գերմանիոյ, Ֆրանսայի, Հոլանտայի, Ամերիկայի եւ անշուշտ, Մայր Հայրենիքի մէջ՝ հարց կու տան բոլորիս – «Ե՞րբ տէր պիտի կանգնիք մեզի, մե՛նք հազարաւոր տարիներէ ի վեր կ՝ապրինք պատմական Հայաստանի հողին վրայ»:

Զարմանալի եւ անբացատրելի «Վրիպակով» ու զայրոյթով կարդացինք վերջերս հրատարակուած (Խաչիկ Պապիկեան հրատարակչական հիմնադրամ) Կարէն Հրանտի Խանլարեանի «Հայ Բնակչութեան Էթնոկրօնական Վերակերպումները Թուրքիայի Հանրապետութիւնում (1923-2005 թ.թ.) հոյակապ աշխատութիւնը՝ որուն մէջ, բազմաթիւ մէջբերումներ կան տարիներու ընթացքին «Զարթօնք»ի, «Ազգ»ի, «Դիտակ»ի մէջ գրած նկարազարդ յօդւածներէս՝ նուիրուած դաւանափոխ հայերուն: Այսինքն՝ համա-հայկական շատ կարեւոր հարցի մը մասին, որուն վերաբերեալ, Google համացանցի վրայ, բազմաթիւ լեզուներու (նաեւ թրքերէն) թարգմանուած են վերոյիշեալ յօդուածները, անձնապէս հանդիպած «կորուսեալ» հայերու հետ՝ աշխարհի «չորս ծագերուն»: Սակայն, հեղինակը թէ հրատարակութեան պատրաստողը՝ նոյնիսկ չեն բարեհաճած յիշել նուաստիս անունը, նշելով աղբիւրն ու նոյնիսկ էջին թիւը:

Այո՛, կուսակցական չեմ, ոչ ալ կը հաւակնիմ կուսակցական ակնոցով նայիլ այսպիսի կարեւոր հարցին, որ մեր հիւլէական ռումբն է ներկայի թուրք պետութեան քայքայման համար: Թալաաթ թէ Էնվեր, Պէհաէտտին Շաքիր ու Սայէտ Հալիմ փաշաներ, նո՛յն յաթաղանով մորթեցին բոլոր կուսակցութիւններու, յայտնի ու գաղտնի կազմակերպութիւններու հայ անդամները, տարագրեցին ու վտարեցին մեր պատմական ա՛յն հողերէն, ուր երկու հազարամեակ հիմնեցինք աշխարհի հնագոյն քաղաքակրթութիւններէն մէկը:

 

9 comments
  1. Genocide
    Armenians:  Wake up.

    The Genocide’s architect were Turkey’s governing "Young Turks" with Talaat Pasha, a Jew, at their head. Why is that not mentioned? 

    Shouldn’t  the ARF add Zionists along with the Turks?

    1. Differentiation is important

       
       
      The fact that you mention about Talaat and the Young Turks (Ittihad ve Terrakki), and ARF’s collaboration with them have been known widely for sometime now. Talaat, Zohrab and Vartkes belonged to the same Masonic Grand Orient Lodge.

      Recently Khatchig Kiligian of Boston wrote a series on the subject.

      Speaking of Jewish roots, I must mention that Lepsius, a great friend of the Armenians,  was a converted Jew. Morgenthau, Werfel, Lemkin too were all jews.

      It is important that a differentiation be made. We are against Zionist Chauvinism not against the Jewish people.

      1. Zionists and most Jews

        Dear Hamo. Thank you very much for your response. Morgenthau was not the friend of Armenians that people think. 

        As for Jews, please click on the link  Israel First: More on Dr. Lani Kass It’s a very recent article written by Philip Giraldi who is a former CIA officer.

         

        Sincerely,

        Ardavast

        1. Zionists in USA

          There is nothing new about  Zionist dominance on the American political life.   Present US administration’s foreign policy is formed amongst others by a very influential Zionist, Rahm Emmanuel, a supposedly American Jew, who had military service in Israel. Guess where his deep loyalties lie?

          It is incomprehensible  US Government’s blindness to this fact. As for the average Joe in the street, he is given a snow job by zionist dominated media, be it TV or newsprint. They are just like " Harouf" as the Arabs say…believe everything they are told.

          1. Dear Serj
            Dear Serj,

            As an Armenian born in Beirut, we saw seven most terrifying wars, and also civil war, funded by the US pro-Israel lobby in Washington DC and their puppets in the Arab World.Today Israel is part of America and vice-versa. We know much more than you can imagine, but this article on turkified Armenians is not the place to take shots at Israel or The US State Department. We, the Armenians of the Middle and Near East suffered the most from the horrifying wars, and fresh plans of war could end up in a nuclear holocaust in this region.

            All above does not mean that every Jew is a Zionist! I have been to USA and met Jews, including  rabbies that hated Bush and Sharon, Livni or Netanyahu more than the Arabs!

          2. Telling the truth

            I  agree with your last paragraph. Certainly not all Jews are Zionists however having lived in the USA for the last 39 years I am quite aware that the minority of Zionists have more power in US policy making than 250 million non-Zionists. Telling the truth as it is and  assessing the real  face of politics is not taking shots at anybody. It is just plain facts and we should not be afraid of voicing how things are.
        2. Reply to Ardavast’s comment
          Dear Ardavast!

          I met the grandsons of Ambassador Morgenthau in Yerevan 5 years ago; some of them were Orthodox jews who did not believe in the creation of state of Israel! They brought some remains from the grave of their grandfather to be re-buried near the Armenian Genocide museum in Yerevan beside The Great Friends of Armenians.

          As for Israel First and CIA you are mixing different historical periods of 1915 with 2010, and as a Lebanese Citizen and a former Armenian Freedom fighter, I’d like to add that we had great friends amongst the leaders of the Palestinian Nation who helped us. Yaser Arafat said, "We fight so that the world does not forget us as it did forget the Armenians!"

          As a Lebanese citizen and having "tasted" the crimes of Israel in Lebanon, while other Arab Countries did nothing to protect Little Lebanon, I should add that Lebanon was and is The Protector of Armenians since the Genocide! It should not be forgotten too that massive demonstrations took place in Israel itself by Peace-loving Jews against the horrible crimes of the fascist militarists of Israel.

          Having said above, may I suggest that it is not appropriate to use this area that has an article on Islamized and Turkified Armenians as a backdrop for an Anti- Israeli-US diatribes.

  2. Comments should relate to articles

    Hamo Moskofian rightly points out that this page is dedicated to Islamacised and Turkified orphans, mostly victims of the Genocide of the Armenians. Keghart agrees with him that it is not the appropriate place for a discussion unrelated to the article.

    There are many items on the website with international  affairs content where matters raised here by Ardavazt and Serj could be posted, provided they are informative and not restricted to mere sentences which give the impression of slogans.

    Respectfully,

    Dikran Abrahamian

  3. Jews, Zionists, Turks, and Armenians

    I would like to see documentary proof that Tala’at was Jewish. As well, if he was Jewish, why would it follow that his decision to elminate Armenians was a Jewish/Zionist/Masonic plot? What’s the connection? I have read that Jews wanted Armenians and Greeks out of the Ottoman Empire so that Jews could dominate the professions. This doesn’t make sense since there were comparatively few Jews in the Ottoman Empire at the time. Besides, the Jewish effort was focused on obtaining Palestine, not to settle deeper into Anatolia.

    The Israeli/Turkish alliance is a recent (since 1948) development. I still have to see a connection between the Zionist/Turkish alliance and what supposedly Jewish Turks (Tala’at, etc.) did to the Armenians. And I have read the Ataturk himself was a crypto Jew.

    The power of North American Jews is undeniable. Nobody bestowed this power on them: they achieved it through brains, hard work, organization, money, and by helping one another.

    It’s illogical an immoral to lump together all Jews as antagonists of Armenians. Henry Morgenthau, Franz Werfel, Rafael Lemkin were Jewish. In modern times, some of the most effective pro-Armenian activists have also been Jewish. I think it would be redundant to list even a tenth of their names.

    Mesrob

Comments are closed.

You May Also Like
Read More

«Սպաղանաց Մակար»

Վահէ Յ. Աբէլեան, Յուլիս 1993   Հեղինակին ներքոյիշեալ ցարդ չհրատարակուած պատմագիտական հետաքրքրութիւն ներկայացնող գրութիւնը մշակուած է շուրջ քսան…
Read More