Click here for the Armenian version below (Հայերէն)
“Dali and Surrealists” exhibition, which opened at the Armenian National Gallery in Yerevan on July 6, features more than 160 surrealist works, including 120 etchings by Spanish genius Salvador Dali created between 1934 and 1973. The event was made possible through the efforts of the Ministry of Culture, the Consulate General of Armenia in the United States, as well as the Armenian United Foundation.
Click here for the Armenian version below (Հայերէն)
Among the Dali segment are the memorable series of “Maldoror songs”, “Mythology”,
Snails, ants, surrealistic abstract forms and details are often the main elements of the
The exhibition yet again manifests Dali’s inexhaustible imagination, sense of humor, keen eyes, his mastery of technique, his skills in creating perfectly projected compositions by contrasting straight and crooked lines, sometimes of colored stains, as well as by the harmony of parallels. Dali’s innate gift of combining eroticism, symbolism, surrealism, myth, religious motives, reality and satire inspire the viewer to find his or her own imaginary world in the extraordinary world of Salvador Dali.
The exhibition ends on Oct. 15.
Սալվադոր Դալիի և սյուրռեալիստների աշխատանքները
Երևանում
Ցուցահանդեսում ընդհանուր առմամբ ներկայացված են 160 գրաֆիկական աշխատանքներ, որոնցից 120-ը հանճարեղ սյուրռեալիստ Սալվադոր Դալիի օֆորտային շարքերն են, որը վերջինս ստեղծել է 1934-1973 թվականներին, իսկ մնացյալ գործերը հեղինակել են սյուրռեալիզմին հարող կամ դրանից ներշնչանք քաղող արվեստագետները, որոնց շարքում են Երվանդ Քոչարը` իր` «գեղանկարչություն տարածության մեջ» շարժական աշխատանքներով, աշխարհահռչակ Սերգեյ Փարաջանովը` իր` Մոնա Լիզայի կերպարի և Խորհրդավոր ընթրիքի սյուժեի կոլաժային մեկնաբանություններով, Հակոբ Հակոբյանը` իր մետաֆիզիկական բնանկարներով ու նատյուրմորտներով, Արշիլ Գորկին` իր ինքնատիպ, քաոսային հորինվածքներով, Գայանե Խաչատուրյանը` իր` դիմակահանդեսային կերպարներով, Գառզուն` իր` լքված քաղաքների ու նավահանգիստների պատկերներով, Հայոց Ցեղասպանության վկա Լևոն Թյությունջյանը աբստրակցիոնիզմի վարպետ Վասիլիյ Կանդինսկին` իր` գրքային նկարազարդումներով, Հանս Բելմերը` իր գրաֆիկայով, իտալացի նկարչուհի, սյուրռեալիզմի ներկայացուցիչ Լեոնոր Ֆինին` իր դիցաբանական հորինվածքներով, մետաֆիզիկական գեղանկարչության հիմնադիրներից մեկը` Ջորջո դե Կիրիկոն և այլոք:
Ինչ վերաբերում է Դալիի ներկայացված աշխատանքներին, ապա պետք է ասեմ, որ դրանք ընդգրկված են 20-րդ դարի փորագրության ոսկե ֆոնդում: Հիշատակման են արժանի «Մալդորորի երգերը» «Դիցաբանություն» «Ֆաուստ», «Հիպպի» շարքերը: Օֆորտները Քրիստին Արժիլեի հավաքածուից են` Արժիլե պատկերասրահից: 1934 թ. թվականին Սալվադոր Դալին Փարիզում հանդիպել է հայտնի նկարահավաք ու հրատարակիչ Պիեր Արժիլեին, ինչն էլ հիմք է դարձել շուրջ կեսդարյա արգասաբեր համագործակցության համար: 1971 թ. Պիեռ Արժիլեն Փարիզում բարոն Պետիեից ձեռք է բերում «Մալդորորի երգերը» շարքի օֆորտային տախտակները` միաժամանակ աջակցելով Դալիի` պղնձի վրա փորագրության տեխնիկայով արված փորձերին, որոնց գագաթնակետը դարձան գրաֆիկական տասը շարքերը:
Պիեր Արժիլեն դառնում է դադաիստական-սյուրռեալիստական մեծ խմբի լավագույն բարեկամը` ժամանակի ընթացքում ստեղծելով խոշորագույն հավաքածուներից մեկը, որն ընդգրկում է Սալվադոր Դալիի, Հանս Արպի, Տրիստան Տցարայի, Ջորջո դե Կիրիկոյի, Վասիլի Կանդինսկու և շատ այլ վարպետների ստեղծագործությունները: 1980 թ. Ֆոնտենբլոյին կից դղյակում Պիերը բացում է սյուրռեալիզմի ներկայացուցիչների աշխատանքները պարփակող բացառիկ թանգարան, իսկ նրա մահվանից հետո դուստրը` Քրիստին Արժիլեն, ստանձնում է թանգարանի ղեկավարությունը: Քրիստինը ներկայումս էլ ճանաչված արվեստաբան է, արվեստի քննադատ, համագործակցում է Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, ԱՄՆ-ի, Ռուսաստանի, Ճապոնիայի և մի շարք այլ պատկերասրահների ու թանգարանների հետ:
Վերադառնալով ցուցահանդեսում ներկայացված Դալիի աշխատանքներին, հարկ է ընդգծել, որ անգամ գրաֆիկայում մեծն արվեստագետը հավատարիմ է մնացել լոկ իրեն հատուկ ոճին ու գեղարվեստական լեզվին, խորհրդանիշներին ու կերպարներին:
Օֆորտային շարքերում կարելի է տեսնել նույն դալիական այրվող ընձուղտներին, հոսող ժամացույցներ, հենափայտերի վրա ամրացված մարմիններ, որոնք պատառաքաղով խժռում են միմյանց, բացվող դարակներով կերպարներ, կանացի այլաբանական ֆիգուրներ, որոնք խորհրդանշում են հակասական հասկացություններ` գայթակղություն ու մեղմություն, հավատարմություն ու դավաճանություն, խաբկանք ու անմեղություն, ինչպես նաև բնության մարմնավորումներ ու դրսևորումներ (հաճախ կանացի ֆիգուրներն անդեմ են, կերպարին շունչ է հաղորդվում ժեստերի ու մարմնի դիրքի միջոցով), խխունջներ, մրջյուններ, սյուրռեալիստական վերացական ֆորմաներ ու հորինվածքաստեղծ տարրեր, հրեշտակներ ու դևեր` երբեմն մեկ կերպարում, մտացածին էակներ` մարդու և կենդանու համակցմամբ, Կյանքը, Մահն ու Սերը խորհրդանշող կերպարներ, դիցաբանական ու Աստվածաշնչյան հերոսներ և տեսարաններ` անսպասելի մեկնաբանություններով (Պարիսի դատը, Սատիր, Ս. Աննա, Ողբ):
Հետաքրքրություն են ներկայացնում Դալիական ցլամարտի տեսարանները, որտեղ հայտնվում են կաթոլիկ հոգևորականի հանդերձով եպիսկոպոսներ, այրվող դաշնամուրներ, զրահապատ ցլեր, ցլամարտիկների փոխարեն` ծաղրածուներ, թութակներ, հրեշներ ու իռեալ կերպարներ, հեղինակի կողմից ցլամարտի տեսարանի նորարարական լուծումներ են հանդիսանում: Ողջ ցուցահանդեսը փաստում է Դալիի անսպառ երևակայության, հումորի զգացման, սուր աչքի, տեխնիկային տիրապետելու վարպետության, ուղիղ ու կոր գծերի, երբեմն էլ` գունաբծերի հակադրությունից ու զուգահեռների համադրությունից միայն խիստ հաշվարկված հորինվածքներ ստեղծելու ունակության, էրոտիզմի, սիմվոլիզմի, սյուրռեալիզմի, առասպելի, կրոնական մոտիվների, իրականության ու երգիծանքի ուրույն մեկտեղման բնատուր ձիրքերի մասին, որոնց շնորհիվ մեր առաջ հառնում է Դալիական ուշագրավ աշխարհը, որտեղ էլ յուրաքանչյուրը կարող է գտնել իրենը:
Click on a photo below to start the Slide Show:
1 comment
Surrealism made easy
This is the second or third article of Ani Margaryan I am reading, and I have enjoyed on every occasion. I always wondered what surrealism meant in art, and I think Margaryan’s simple and direct style of describing things has made me somewhat less ignorant of the subject. The illustrations definitely helped.
Whether it is to my taste to depict physical reality and life as Dali (and other surrealists) would is a different matter. On the other hand each line of expressive art has its own evolution and this form of presentation is here to stay with us.
Comments are closed.