Ծնունդին կը ծնին, Ծնունդին չեն մեռնիր

Սիլվա Իսկիկեան Մահրեճեան, Լոս Անճելըս, 20 Յունիս 2022 

Ծննդեան տօնին խորհրդաւոր ու բարի առաւօտն էր: Շուրջս ամէն բան ուրախութիւն կը յուշէր՝ Կաղանդի ծառին լոյսերը, երեխաներուս ծիծաղը եւ մօտակայ եկեղեցիներէն լսուող շարականները:

Հայրս իր կիրակնօրեայ կապոյտ համազգեստով, բծախնդրօրէն սափրուած ու սանտրուած մազերով, եկեղեցիէն տուն վերադարձած էր: Դէմքին վրայ կ’արտացոլար Ս. Ծննդեան պատգամին օրհնաբեր փայլքը: «Հայրի՛կ, կը փայլիս: Քեզմէ պէտք է օրինակ առնեմ եւ գոնէ տօնական օրերուն եկեղեցի յաճախեմ»:

Դժբախտաբար, տօնական սեղանին ճաշատեսակներուն պատրաստութիւնը առաջնահերթ մտահոգութիւնս կ’ըլլար: Ամուսինս կը շեշտէր ըսելով, որ տօնական սեղանը պէտք է ճոխ ըլլայ: Երբ որ հարցնէի. «Կարօ՛, այս ճաշատեսակները բաւարա՞ր են»: Առանց մտիկ ընելու նշածներս, կը պատասխանէր. «Ո՛չ, քիչ է, չի՛ բաւեր»: Այդ անբաւարար քանակը՝ օրերով չէր սպառեր…:

Հօրս աղօթքով սկսանք մեր ճաշը, ապա աւետարանական երգացանկէն, հայրս եւ երախաներս ծննդեան երգեր երգեցին, իսկ ամուսինս՝ Կարօն, կը շեշտէր, թէ առաքելական շարականները ուրիշ են…: Ինքն ալ իր կարգին երգեց՝ «Քրիստոս ծնաւ եւ յայտնեցաւ» շարականը: Ինծի համար երկու երգացանկերն ալ սիրելի են: Աւելի ի՞նչ խնդրէի Աստուծմէն՝ բարիքը առատ, օճախս ուրախ..:

-Պզտիկնե՛ր, լուացուեցէ՛ք, հագուեցէ՛ք, պէտք է աճապարենք, որպէսզի Կաղանդ Պապուկին հասնինք:

Հայրս նստասենեակ անցած էր ու հեռատեսիլէն սփռուող ոտնագնդակ կը դիտէր: Խաղացող խումբերը՝ ՀՄՄ եւ ՀՄԸՄ էին: Թէեւ հօրս նախասիրութիւնը գիտէի, բայց եւ այնպէս հարցուցի. «Հայրի՛կ, ո՞ր խումբը կ’ուզես, որ յաղթէ»: Ծիծաղը դէմքին, զիս գոհացնելու ջանքով ըսաւ. «Երկուքն ալ հայկական խումբեր են, որ մէկը որ յաղթէ, կ’ուրախանամ, բայց անշուշտ գիտես…»:

Կատակելով ըսի.

-Հայրի՛կ, պատասխանդ նման է այն ասացուածքին, որ կ’ըսէ. «Խնձորը կը սիրեմ, բայց տանձը հոգիս է»:

Երկուքս ալ երգիծանքը սիրող ենք, կատակելով ու խնդալով բաժնուեցանք:

Կաղանդ պապուկին ժամանելիք վայրը արեւմտեան Պէյրութի մէջ, խճողուած ու աղմկալից սրահ մըն էր: Բաւական դժուարութեամբ, ես ու երեք երախաներս տեղաւորուեցանք…: Յանկարծ, դիմացս կանգ առաւ ամուսինիս մօտիկ բարեկամը՝ Շահէնը: Ակամայ մարմինս սարսռաց..:

-Սիլվա՛, պէտք է ձեզ տուն տանիմ, որովհետեւ հայրդ սրտի տագնապ ունեցաւ:

-Ի՞նչ տագնապ, ի՞նչ բան, տակաւին կէս ժամ առաջ ֆութպոլ կը դիտէր:

Տուն դարձի ճամբան դար մը տեւեց…: Կարծես սիրտս աքցանի մէջ առնուած էր, իսկ գանկս՝ փշրող հարուած ստացած:

Վերջապէս հասանք տուն…: Ապշեցնող լռութիւն մը կը տիրէր: Քնացած էր Ֆութպոլ դիտողը, ծննդեան երգեր երգողը, կատակողը, խնամքով սափրուած ու փայլուն դէմքով բարի հայրիկս: Մինչ ես վշտաբեկ ու դառնացած, ոտքերս գետին զարնելով, լացի, պոռացի, յանդիմանեցի. «Այս ի՞նչ հարուած էր, հայրի՛կ: Ծնունդին կը ծնին, Ծնունդին չե՛ն մեռնիր»:

Անհասանելի Երազը

-Ա՜խ, եթէ քիչ մը հասակս բարձր ըլլար…: Կեանքիս գերագոյն երազն էր մասնագէտ երաժիշտ եւ երգիչ դառնալ: Ինծի համար երգն ու նուագը թթուածինի նման են, իսկ օրուան քսանչորս ժամերուս համար՝ բացարձակ անհրաժեշտութիւն:

Հօրս սիրտին մէջ մխացող ակօսներ կային…: Անբուժելի ցաւ էր իր «անհասանելի երազը»…:

-Ինծի ըսին, թէ գեղեցիկ ձայն ունիմ եւ շատ ճիշդ կ’երգեմ, «բայց բեմը իր պահանջքը ունի»…: Քանի մը սանթիմեթր պակսող հասակիս տակ, ոտնակոխ շպրտեցին՝ տաղանդս, երազս եւ հոգիս:

Ամէն անգամ, երբ հայրս իր շրթնահարմոնը (harmonica) նուագէր, մեղեդիին մէջ իր հոգին կը դնէր: Կը նոյնանային ինքը եւ երաժշտութիւնը: Երանութեան ժպիտը կը փայլէր իր դէմքին եւ անսահման գոհունակութիւն մը կը փայլատակէր իր աչքերէն: Իր անցեալի որբուկի յիշողութիւնները ու ներկային ցաւոտ խոցերը՝ երաժշտութեամբ կը դարմանէր:

Գեղեցիկ հագուիլ շատ կը սիրէր, յատկապէս՝ երբ եկեղեցի պիտի յաճախէր: Պայմանաւ, որ կօշիկը «տաս-տափակ չըլլար» եւ «հաստ կրունկներ ունենար»: Իր շահած երկու-երեք սանթիմեթրով՝ հասակին եւ անհաս երազին ցաւը կը մեղմէր…:

Մօրս մահը ստիպեց երիտասարդ հօրս, իր մխիթարանքը գտնել՝ մե՛րթ Աստուածաշունչին ու մե՛րթ շրթնահարմոնին մէջ:

-Պարո՛ն Փօլ, մենք ռումբերէն կը սարսափինք, չենք իմանար ո՞ւր պահուըտինք, իսկ դուն անվախ ու անվրդով՝ տանդ մուտքին նստած, կա՛մ կը գրես, կա՛մ կը նուագես:

Աստուածավախ իր խառնուածքով ու անհուն հաւատքով՝ ոչինչէ կը սարսափէր: Կարծես երկնային էակ մը իր ականջին փսփսացած էր. «Մի՛ վախնար, դուն ռումբերէն պատսպարուած ես ու պիտի չմեռնիս»:

Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին ամենէն թէժ օրերուն, նպատակադրեց եւ իրագործեց։

Սամուէլ Փաշիկեանի հեղինակութեամբ երկու հարցագրքոյկ վերցուց, առաջինին մէջ Աստուածաշունչէն 1000 հարցումներ կային, իսկ երկրորդին մէջ՝ 1500: Ուսումնատենչ աշակերտի նման, չընկրկող կամքով, գիշերը ցերեկին խառնեց եւ իր բազմաթիւ պարտականութիւններուն կողքին, անսպառ շունչով պրպտեց, գրեց, սրբագրեց… եւ վերջապէս, երկու վկայական՝ արդարօրէն ձեռք ձգեց:

Ծննդեան աւետումը երգող խումբերուն հետ, իր 65 տարիները շալկած՝ կ’ընկերակցէր երիտասարդներուն: Իր կենսուրախ խառնուածքով ու եռանդով՝ անխոնջ կը շրջէր, մինչեւ առաւօտեան ժամերը: Իր երաժշտական տաղանդով ու երգչախմբային գիտելիքներով՝ կը զանազանուէր իր հաճելի թենորով ու երգելու ոճով:

Զաւակներս շատ բախտաւոր էին իրենց մեծ հօրմով: Ան իր ծով համբերութեամբ ու գորովալից սիրով կը գուրգուրար եւ կը զբաղեցնէր զանոնք՝ իրենց պատմութիւններ պատմելով, դաստիարակչական խաղեր կազմակերպելով ու շրթնահարմոն նուագելով: Ան յաճախ կ’ըսէր. «Աստուած ի՛մ, մեղք մի՛ գրեր, այս պզտիկները շա՜տ կը սիրեմ»:

Դժբախտաբար, զաւակներուս չվիճակուեցաւ մեծ մայրեր ունենալ, բայց ունեցան մէկ մեծ հայր, որ իր բարի հոգիով ու անհուն սիրով, չորս հոգիին պակասը լրացուց:

Օր մըն ալ՝ մռայլ ու անշշուկ, տխուր հեքիաթի մը նման, անակնկալ ու լո՜ւռ հեռացաւ…: Իր ետին երեք խնձոր թողնելու փոխարէն, ձգեց Աւետարան մը, երկու վկայական, շրթնահարմոն մը, «հասակաւոր» կօշիկ մը եւ «կրունկով» երազ մը:

Leave a Reply

Comments containing inappropriate remarks, personal attacks and derogatory expressions will be discarded.

Your email address will not be published.

You May Also Like
Read More

«Մենք Ենք, Մեր Նախագահը»

Սամվել  Հովասափյան, Բեռլին, Սեպտեմբեր 2012 Վերջերս  հայկական տարբեր կայքէջերում կարելի է դիտել Հայաստանի Հանրապետության նախագահի և կառավարության ամբողջ…
Read More