«Արեվելքի փոքրամասնություններ. պատմության կողմից մոռացվածները»

Գևորգ Յազըճյան, «Արեվելքի փոքրամասնություններ. պատմության կողմից մոռացվածները» հատորի հայերեն թարգմանության խմբագիր և ծանոթագրող , Երևան, 17 Հոկտեմբեր 2021

Այս գիրքը եթե մի կողմից գիտական ԼՈՒՐՋ աշխատություն է, մյուս կողմից՝ բողոքի ձայն է Մերձավոր Արևելքի տարածաշրջանի բնիկների՝ քրիստոնյաների ու եզդիների հալածանքի նկատմամբ այսպես կոչված քաղաքակիրթ աշխարհի հանցավոր լռության դիմաց:

Գրքի հեղինակը՝ երիտասարդ և կորովի արևելագետ, միջազգային հարցերի լրագրող Տիգրան Եկավյանը, լինելով Ֆրանսիայի քաղաքացի եւ ֆրանսաբնակ, խիզախությամբ ամբաստանում է նաև Ֆրանսիային ու ֆրանսիացիներին՝ Արևելքի քրիստոնյաների նկատմամբ աններելի անտարբերության համար: Ավելին, անհերքելի փաստերով նա ցույց է տալիս, որ իր պետությունը, ողջ Արևմուտքի հետ, 19-րդ դարու վերջից մասնակիցն է մի դավադրության, որը կարելի է կոչել քրիստոնեության օրրան Արևելքի ամբողջական ապաքրիստոնեացում: Այդ հրեշային ծրագրի ընդամենը մեկ մասնիկն է տարածաշրջանի քրիստոնյաների դեպի արևմտյան երկրներ գաղթի քաջալերումը՝ զանազան հրապուրանքներով: Ավելին, հաճախ այդ կիսաբռնի գաղթը ներկայացվում է իբրև մարդասիրության մեծ քայլ…

Տիգրան Եկավյան թեև չի գրում հենց ի՛ր՝ Արևմուտքի ապաքրիստոնեացման ու դրա ծայր աստիճան վտանգավոր հետևանքների մասին, սակայն գրքի բոլոր էջերում այդ սպառնալիքի ուրվականը դեմ հանդիման է գալիս ընթերցողին: Այլ խոսքով, Եկավյան արևմուտքցիները զգուշացնում է իրենց քաղաքակրթության մոտալուտ վախճանի մասին՝ եթե չսթափվեն ու շարունակեն իրենց անտարբեր վերաբերմունքը Արևելքի քրիստոնյաների ու սեփական ճակատագրի հանդեպ:

Իր այս գրքով հեղինակի հնչեցրած ահազանգը թվում է, թե որոշ ցնցում առաջացրել է. դրա վկայությունն են Եկավյանին «Արևելքի առաքելություն» կազմակերպության մրցանակին արժանացնելը, բազմաթիվ գրախոսականները, Եկավյանի հետ բազմաթիվ պարբերականների, հեռուստատեսությունների և էլեկտրոնային կայքերի հարցազրույցները:

Իբրև իր ազգի նվիրյալ զինվոր քաջ, Արցախյան վերջին 44-օրյա գոյամատի օրերին ու դրանցից հետո, Եկավյան նույն այս շրջանակների մեջ մասնակցեց բազմաթիվ հանդիպումների ու հարցազրոյցների, ունեցավ բանավոր և գրավոր ելույթներ. իր խոսքում, նա հայոց դեմ ադրբեջանա-թուրքա-պակիստանա-իսրայելա-ջիհադական պիղծ դաշինքի հարձակումը ներկայացրեց Մերձավոր Արևելքի ու կից տարածաշրջանը ապաքրիստոնեացնելու և բնիկների բնաջնջելու կամ արտագաղթի մղելու ծիրի մեջ:

Ընդհանուր առմամբ, Տիգրան Եկավյան Մերձավոր Արևելքի բնիկների՝ իրենց բնօրրաններում մնալու և գոյատևելու ելքը տեսնում է քրիստոնյաներ-չափավոր իսլամներ քաղաքավար երկխոսության և քրիստոնեական համաբնագրային աստվածաբանության մեջ: Այդ հարցերի մասին նա իր տեսակետներն է հայտնում գրքի վերջին հատվածում: Ինձ համար հարցական է սակայն, թե այդ երկխոսությունը մի՞թե հնարավոր է հայությունը բնաջնջել կամ, առնվազն, արմատախիլ անել ծրագրած թուրքերի հետ… Պատասխանս միանշանակ բացասական է: Նույնը կարող ենք ասել տարածաշրջանի սուննի մուսուլմանների մասին, որոնց զգալի տոկոսը այսօր վարակված է անհանդուրժողության, սուննի իսլամից բացի մյուս կրոններին ու հարանվանություններին հիմնովին մերժելու, նրանց իրենց բնօրրաններում իսկ բնաջնջելու կամ տարածաշրջանից հեռացնելու թույնով: Հետևաբար, հարկավոր և կենսականորեն անհրաժեշտ է անհապաղ որոնել ու գտնել հավասարից հավասար երկխոսության այլընտրանքներ՝ չբացառելով նույնիսկ ուժայինները:

Դա է պարտադրում գոյակռվի տրամաբանությունը:

Տիգրան Եկավյանի կենսագրութիւնը

Տիգրան Եկավյանը ծնվել է Փարիզում՝ 1984-ին: Հասակ է առել Պորտուգալիայում, հաճախել Լիսաբոնի ֆրանսիական լիցեյը, որն ավարտելուց հետո բարձրագույն կրթությունն ստացել է Փարիզի Քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտում, ապա Արևելյան լեզուների ինստիտուտում (ԻՆԱԼԿՈ): Մասնագիտական դասընթացների է հետևել Դամասկոսի պետական և Կասլիկի (Լիբանան) Սեն Ժոզեֆ համալսարաններում: Քաղաքագիտության մագիստրոս է, Մերձավոր և Միջին Արևելքի քաղաքական ժամանակակից հարցերի մասնագետ:

Տիգրան Եկավյանը բազմաթիվ հոդվածներով և գրախոսություններով հանդես է եկել ֆրանսիական և ֆրանսահայկական պարբերականներում: 2019-ին Փարիզի «Ռոշեր» հրատարակչությունը լույս է ընծայել նրա հեղինակած «Արևելքի փոքրամասնությունները. պատմության կողմից մոռացվածները» ֆրանսերեն մենագրությունը:

Ներկայիս Տ. Եկավյանը Ֆրանսիայի հետախուզական հետազոտությունների կենտրոնի (CF2R) գիտաշխատող է և «Conflits» («Հակամարտություններ») աշխարհաքաղաքական ամսագրի խմբագրական խորհրդի անդամ: Զուգահեռաբար՝ շարունակում է հրապարակումներ լույս ընծայել պարբերական մամուլում:

Keghart.orgAmazon.com-ի միջոցով կարելի է ապահովել Տիգրան Եկավյանի հետեվյալ հատորները՝ Minorités d’Orient: Les oubliés de l’Histoire, Arménie: À l’ombre de la montagne sacrée, Mission, Disaporalogue, L’âme des peuples,Géopolitique de l’Arménie, ևն.

 

Leave a Reply

Comments containing inappropriate remarks, personal attacks and derogatory expressions will be discarded.

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You May Also Like
Read More

Ի՞նչ հետևություն անել ուսուցիչների կամավոր արտոնագրման գործընթացից

Լևոն Բաբաջանյան, Երևան, 13 Նոյեմբեր 2021 Հոկտեմբերին անցկացված ուսուցիչների կամավոր արտոնագրման (ատեստավորման) արդյունքները հայաստանյան լրատվության մէջ լայն քննարկումների…
Read More
Read More

Հի՞ն, Թէ՞ Նոր Հայեր…

Դոկտ. Հրայր Ճէպէճեան, Նիկոսիա, 17 Փետրուար 2019 Կեդրոնական Եւրոպայի հայկական ներկայութիւնը ունի իւրայատկութիւններ: Հայկական սփիւռքը այս երկիրներու մէջ…
Read More